'Contant betalen moet in heel Europa een recht worden'

Het wel of niet invoeren van een acceptatieplicht voor contant geld is niet alleen een Nederlands onderwerp. Digitaal betalen met een pinpas of via de telefoon wordt in de hele Europese Unie steeds gewoner. Het is makkelijk en efficiënt. Toch wordt er nog altijd meer met cash dan digitaal betaald in Europa, en 60 procent van de Europeanen zegt die mogelijkheid te willen behouden. Sommige mensen, bijvoorbeeld ouderen, betalen nog altijd liever uitsluitend met contant geld. Daarom wordt er in Europees verband onderhandeld over het wettelijk vastleggen van dit recht, zodat consumenten overal kunnen betalen zoals zij dat willen.

Europees wetsvoorstel

In 2023 diende de Europese Commissie een wetsvoorstel in om de acceptatieplicht voor cash en de beschikbaarheid van pinautomaten in heel Europa in te voeren. Over dit plan wordt de komende tijd besloten door het Europees Parlement (EP) en de lidstaten. De ministers van Financiën van de EU-landen bereikten vorige maand een akkoord waarin ze het voorstel steunen. Als ook het EP overeenstemming bereikt, gaan de Europese onderhandelaars om tafel om de exacte vorm van de wet te bepalen. Zodra deze goedgekeurd is, geldt de acceptatieplicht ook voor Nederland.

Genoeg geldautomaten

Het recht op contante betalingen betekent in de praktijk dat bedrijven niet eenzijdig mogen beslissen dat klanten alleen maar kunnen pinnen. Degene die het geld ontvangt is in principe verplicht om cash te aanvaarden. Hier kan van afgeweken worden, bijvoorbeeld wanneer consument en winkelier gezamenlijk afspreken om anders te betalen, zoals per pin. Het plan stelt ook dat overheden ervoor moeten zorgen dat er voldoende geldautomaten zijn. In Nederland daalt het aantal plekken om geld uit de muur te halen al meer dan 10 jaar. Met dit voorstel is iedereen er straks zeker van dat contant geld niet alleen geaccepteerd wordt in winkels maar ook te verkrijgen is in de buurt.

Digitale euro

Het recht om met cash te blijven betalen hangt samen met de invoering van de digitale euro. Dit is een munt die zal worden uitgegeven door de Europese Centrale Bank en waarmee zowel online als offline betaald kan worden. Over de hele wereld werken banken momenteel aan de invoering van dergelijke digitale munten. Maar het is niet de bedoeling dat de digitale euro – als deze er komt – andere betaalvormen gaat vervangen. Het is een aanvulling op de mogelijkheden die er nu al zijn: munten en biljetten (cash) en digitaal betalen via je bankrekening.