Energiemonitor ACM: leveranciers geven vaker bonus bij overstappen

Het aantal energieleveranciers dat klanten een welkomstbonus geeft bij een overstap naar een nieuw contract voor gas en/of elektriciteit is het afgelopen jaar flink gestegen. Dat blijkt uit de Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Twee jaar geleden gaven nog 12 leveranciers een bonus aan nieuwe of bestaande klanten (12% van het totale aanbod), inmiddels is dit gestegen naar 20 leveranciers en 41% van het totale aanbod. Welkomstbonussen kunnen het overstappen naar een andere leverancier financieel aantrekkelijk maken, maar zorgen er ook voor dat contracten lastiger met elkaar te vergelijken zijn. De ACM doet in 2026 onderzoek naar de vergelijkbaarheid van energiecontracten.

De tarieven die huishoudens moeten betalen voor de levering van elektriciteit zijn de afgelopen maand met 6 procent gedaald. De tarieven voor levering van aardgas bleven nagenoeg gelijk. In december bleef de gasprijs op de groothandelsmarkten stabiel op ongeveer 28 euro per megawattuur (MWh). Dat is ongeveer hetzelfde prijsniveau vóór de energiecrisis van 5 jaar gelden, rekening houdend met inflatie. De afgelopen dagen is de gasprijs, onder andere door geopolitieke omstandigheden, weer gestegen tot 35 euro per MWh.

De vulgraad van de Nederlandse gasopslagen daalde van 65% begin december naar 39% halverwege januari. Dat is weliswaar lager dan andere jaren, maar dit is niet direct gevaar voor de leveringszekerheid omdat er zeer veel vloeibaar aardgas (LNG) wordt aangevoerd. In 2025 bereikte de import van LNG een recordniveau, waarvan ongeveer 75 procent afkomstig was uit de Verenigde Staten. Een stabiele aanvoer van LNG is belangrijk voor de zekerheid van de gasvoorziening in Europa.

Consumententarieven

Veel consumenten kijken actief naar hun energiecontract. Het aantal vaste contracten neemt toe ten koste van variabele contracten, terwijl het aantal dynamische contracten licht groeit. Overstappen naar een contract dat beter bij je situatie past kan lonen. Huishoudens kunnen kiezen tussen verschillende soorten contracten. Bij een vast contract staan de tarieven voor een bepaalde periode vast. Voor 3 jaar vaste contracten liggen die momenteel rond de €0,24 euro per kWh voor elektriciteit en €1,20 euro per m³ gas. Bij een variabel contract kan de leverancier de tarieven meerdere keren per jaar aanpassen; deze liggen nu gemiddeld iets hoger, op €0,27 en €1,29. Huishoudens met een dynamisch contract betalen de actuele marktprijs, die elk kwartier (voor elektriciteit) of per dag (voor gas) kan wijzigen. Zij profiteren direct van lagere prijzen op de groothandelsmarkt, maar lopen ook meer risico als de prijzen onverwacht stijgen.

Consumenten kunnen ook kiezen voor een modelcontract. Dit is een standaardcontract dat alle energieleveranciers moeten aanbieden. De ACM ziet dat leveranciers hun tarieven van modelcontracten per 1 januari 2026 hebben verlaagd naar rond de €0,28 euro per kWh voor elektriciteit en €1,31 euro per m³ gas. Wel is vooral het vastrecht nog significant hoger dan bij andere variabele contracten, omdat er binnen het oude modelcontract geen terugleverkosten voor zonnestroom in rekening gebracht kunnen worden. Sinds 1 januari zijn er op basis van de Energiewet nieuwe modelcontracten. Leveranciers moeten deze contracten uiterlijk vanaf 1 april 2026 aanbieden. Bij de nieuwe variabele modelcontracten mogen leveranciers tarieven vier keer per jaar aanpassen. Daarnaast zijn er nieuwe modelcontracten met vaste tarieven met een looptijd van één jaar. Bij de nieuwe modelcontracten mogen leveranciers wél terugleverkosten rekenen bij huishoudens met zonnepanelen. Dit zal naar verwachting leiden tot een lager vastrecht bij modelcontracten voor elektriciteit. De ACM houdt dit de komende tijd in de gaten.

Beduidend hogere tarieven

De ACM houdt toezicht op de tarieven van energieleveranciers. Bij dit toezicht kijkt de ACM onder andere naar prijsverschillen tussen leveranciers en de redenen voor het prijsverschil. Uit de Monitor Consumentenmarkt Energie van de ACM blijkt dat tarieven van bepaalde contracten voor huishoudens deze maand beduidend hoger zijn dan vergelijkbare contracten van andere leveranciers.

- Ventum - Variabel elektriciteit
- Vattenfall - Variabel elektriciteit
- Groenpand - Variabel elektriciteit en 1 jaar vast gas
- Powerpeers - Variabel elektriciteit
- Energyhouse - Variabel elektriciteit en variabel gas
- Kikker energie - 1 jaar vast gas

Uit de Monitor Consumentenmarkt Energie van de ACM blijkt verder dat een aantal leveranciers beduidend hogere tarieven rekent voor hun modelcontract. Dit is het geval bij Tibber, Innova, Zonneplan, PZEM en Noord Energie. Modelcontracten zijn standaardcontracten die alle leveranciers verplicht aan moeten bieden. Dit geldt ook voor leveranciers die bijvoorbeeld uitsluitend dynamische contracten aan willen bieden. Het feit dat het tarief van het modelcontract beduidend hoger is zegt niets over de tarieven van de andere contracten die deze leveranciers aanbieden.