Tientallen energiehandelaren met Direct Electronic Access voldoen aan registratieplicht na actie ACM

Bedrijven die handelen op de Europese groothandelsmarkten voor energie zijn verplicht zich te registeren bij de energietoezichthouder in het Europese land waar zij gevestigd zijn of – in geval van bedrijven buiten de EU – waar zij actief zijn. In Nederland is dit de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De verplichting geldt voor bedrijven die zelf met een eigen account handelen op Europese beurzen, en voor bedrijven die handelen via het account van een andere marktdeelnemer (zogenoemde Direct Electronic Access). De ACM heeft betrokken bedrijven die momenteel gebruik maken van Direct Electronic Access de afgelopen maanden gewezen op de registratieverplichting. Dit heeft er toe geleid dat tientallen bedrijven in die in Nederland actief zijn zich hebben geregistreerd. Als de ACM in haar toezicht nu nog marktdeelnemers tegenkomt die onterecht niet staan geregistreerd zal de ACM handhavend optreden.

De registratieverplichting voor alle bedrijven is geregeld in de Europese REMIT Verordening ter bevordering van de integriteit en transparantie van de groothandelsmarkten voor energie. De Nederlandse groothandelsmarkt voor gas (TTF) is veruit de grootste in Europa. Er zijn dus veel bedrijven die in Nederland handelen. Al deze bedrijven moeten geregistreerd staan bij de ACM, tenzij ze al geregistreerd staan in een andere EU lidstaat. Er zijn bij de ACM ruim 950 marktdeelnemers geregistreerd.

Registratie van marktdeelnemers bij Direct Electronic Access belangrijk

Er zijn in Europa verschillende beurzen en brokers waar wordt gehandeld in gas en elektriciteit. Bedrijven kunnen zelf rechtstreeks handelen op deze handelsplaatsen, of zij kunnen gebruik maken van andere marktdeelnemers die in dit geval de toegang tot de handelsplaatsen faciliteren. Dit wordt Direct Electronic Access (DEA) genoemd, en een vorm daarvan is Direct Market Access (DMA). De ACM ziet dat een steeds groter deel van de handel op Europese beurzen op deze manier plaatsvindt. Omdat bedrijven via de handelsplatformen handelen op de Europese beurzen zijn zij ook verplicht zich te registreren bij de energietoezichthouder. De ACM ziet hier op toe voor bedrijven die in Nederland actief zijn.

De ACM ziet de marktdeelnemers die markttoegang verschaffen aan anderen (Direct Electronic Access providers) als de poortwachters die de handelsactiviteiten van al hun clients kunnen overzien. De DEA providers zijn daarom bij uitstek in de positie om er voor te zorgen dat klanten zich aan alle geldende regelgeving houden, waaronder de registratieverplichting. De ACM heeft er daarom bij de DEA providers op aangedrongen dat zij hun klanten wijzen op de verplichting om zich als marktdeelnemer te registreren. Als de ACM ziet dat een DEA provider ongeregistreerde bedrijven toegang geeft tot de Europese markten, zal de ACM hem hier op aanspreken. Daarnaast zal de ACM handhavend optreden als zij in haar toezicht nog bedrijven tegenkomt die – direct of via een DEA provider – handelen en die onterecht niet zijn geregistreerd.

Update Indicatoren REMIT

De ACM ziet er op toe dat er op groothandelsmarkten voor energie geen handel met voorwetenschap of marktmanipulatie plaatsvindt en dat marktdeelnemers de verplichtingen naleven om voorwetenschap te publiceren, zich te registreren en handelsgegevens te rapporteren. Hierin trekt de ACM samen op met de Autoriteit Financiële Markten (AFM), het EU Agentschap voor de samenwerking tussen energietoezichthouders (ACER) en andere Europese energietoezichthouders. De ACM publiceert twee keer per jaar een update over indicatoren van het toezichtwerk op grond van de REMIT-verordening (Regulation on wholesale Energy Market Integrity and Transparancy).

Uit de update blijkt dat het aantal signalen over mogelijke verboden handelsgedragingen op hetzelfde niveau blijft. Over het afgelopen half jaar heeft de ACM 17 meldingen gehad over mogelijke handel met voorwetenschap en mogelijke marktmanipulatie. De meeste hiervan zijn afkomstig van handelsplatformen en een kleiner deel van individuele marktdeelnemers. De ACM heeft onder andere meerdere meldingen gehad over handelsgedrag op de onbalansmarkt voor elektriciteit. De ACM neemt alle meldingen serieus, onderzoekt de binnengekomen verdenkingen en neemt gepaste actie voor de betreffende situaties. Waar mogelijk communiceert de ACM daar ook over.

De ACM heeft in het verleden ook meldingen gekregen over extreme prijzen voor het product “TTF Next Hour” tijdens balanceringsacties vanuit netbeheerder Gasunie Transport Services B.V. Met het codebesluit stoppen Nexthour-product bij balanceringsacties dat in werking is getreden op 1 januari 2026, wordt het risico op extreme prijzen bij balanceringsacties zoveel mogelijk geminimaliseerd.

De naleving op het gebied van tijdige en effectieve publicatie van voorwetenschap is toegenomen. Dit volgt op dat de ACM eerder in 2025 een groep marktdeelnemers hierop heeft aangesproken. Het gaat dan bijvoorbeeld om publicaties over de onbeschikbaarheid van productielocaties. De ACM blijft in de gaten houden of voorwetenschap tijdig en effectief wordt gepubliceerd en treedt zo nodig harder op. Verder blijkt uit de update van de indicatoren dat er het afgelopen half jaar 45 nieuwe marktdeelnemers zijn geregistreerd bij de ACM.