Europa verliest de AI-race – investeerders waarschuwen dat Quantum niet de volgende kan zijn

Europese durfkapitaalbedrijven, zoals 55North en Quantonation, hebben onlangs fondsen gelanceerd die specifiek gericht zijn op kwantumcomputing. Momenteel wordt echter slechts 5% van het private kapitaal toegewezen aan Europese kwantumcomputingbedrijven, vergeleken met 50% in de VS, zo blijkt uit gegevens van de Europese Commissie.

Daiva rakauskait%c4%97
Daiva Rakauskaitė
25 maart 2026 – Vilnius, Litouwen. Naar verwachting zal Brussel in het tweede kwartaal het eerste ontwerp van een Kwantumwet publiceren, een document dat de weg moet vrijmaken voor Europa om een ​​leidende positie in kwantumtechnologie te verwerven. Om een ​​reële kans te maken tegen de VS en China, moet het blok verder gaan dan ambitie en nu actie ondernemen: regelgevende belemmeringen verminderen, veel meer privaat kapitaal aantrekken en de commercialisering versnellen, aldus een investeerder.

Recent gelanceerde nieuwe fondsen door durfkapitaalbedrijven laten zien dat Europese investeerders willen profiteren van kwantumcomputing. Afgelopen maand lanceerde het in Parijs gevestigde Quantonation zijn overtekende kwantumcomputerfonds van € 220 miljoen, terwijl het Deense fonds 55North vorig jaar een recordfonds van € 300 miljoen aankondigde, specifiek gericht op kwantumstartups.

Ondertussen heeft het Finse bedrijf IQM, dat slechts zes maanden geleden een unicorn werd, onlangs plannen aangekondigd om via een special purpose acquisition company (SPAC) in de VS naar de beurs te gaan. Dit zou het een van de eerste beursgenoteerde Europese kwantumcomputerbedrijven maken.

Hoewel investeerders interesse tonen in het veelbelovende kwantumveld, blijkt uit gegevens van de Europese Commissie dat momenteel slechts 5% van het private kapitaal wordt toegewezen aan Europese kwantumcomputerbedrijven. In de VS bedraagt ​​dit aandeel daarentegen 50%.

De lage private financiering, de fragmentatie en andere problemen moeten worden aangepakt door de Quantum Act, die Europa moet helpen een leidende positie in kwantumtechnologieën te verwerven. Volgens Daiva Rakauskaitė, manager bij durfkapitaalfondsbeheerder Aneli Capital, is de Quantum Act een noodzakelijke stap, maar Europa heeft meer nodig dan ambitie om concurrerend te blijven.

“Europa loopt al achter op veel Amerikaanse bedrijven en universiteiten, die al vergevorderd zijn op het gebied van kwantumtechnologie. Als Europa de kwantumrace niet wil verliezen aan de VS en China, zoals het dat wel doet met AI, moet het startups eerst de vrijheid geven om snel te handelen en hen niet belasten met regelgeving op een markt die nog in ontwikkeling is. Elke vorm van regelgeving zou de groei van de kwantumsector alleen maar vertragen”, aldus Rakauskaitė.

Een rapport van McKinsey schat dat de drie kernpijlers van kwantumtechnologie – kwantumcomputing, kwantumcommunicatie en kwantumdetectie – samen tot wel 97 miljard dollar aan wereldwijde inkomsten kunnen genereren in 2035. Kwantumcomputing zal naar verwachting veel industrieën transformeren, van de ontdekking van nieuwe materialen tot de transformatie van de financiële wereld en de herdefiniëring van cybersecurity.

Hoewel kwantumtechnologie grote doorbraken belooft, vormt het ook een ernstig risico op de lange termijn voor de huidige IT-infrastructuur. Toekomstige kwantumsystemen zouden namelijk bestaande encryptiemethoden kunnen ondermijnen. Volgens Rakauskaitė betekent dit dat Europa nu actie moet ondernemen – zowel om post-kwantumbeveiligingsoplossingen te ontwikkelen als om de meest veelbelovende commerciële toepassingen van de technologie te identificeren.

"Hoewel het onmogelijk is om te voorspellen wanneer wetenschappers de volgende grote kwantumdoorbraak zullen bereiken, zou Europa er het meest in falen om passief af te wachten. Bedrijven in sectoren zoals farmacie, financiën en logistiek zouden al pilots moeten uitvoeren en praktische toepassingen moeten testen om te begrijpen waar kwantumtechnologie waarde kan creëren", aldus Rakauskaitė.

Ze merkt op dat Europa al beschikt over veel van de fundamenten die nodig zijn om een ​​toonaangevend kwantumecosysteem op te bouwen, waaronder topuniversiteiten, sterk technisch talent, publieke steunprogramma's en een solide industriële basis. Nu is het tijd om deze sterke punten om te zetten in bedrijven die de stap van laboratorium naar product kunnen maken.

Volgens Rakauskaitė is er aanzienlijk meer particulier kapitaal nodig voor een snellere commercialisering. Een manier om dit te bereiken zou zijn om vrijwillig meer kapitaal van institutionele beleggers met een langetermijnvisie, zoals pensioen- en vermogensfondsen, te kanaliseren naar durfkapitaal. Dit vertegenwoordigt nog steeds slechts een klein deel van de circa € 3 biljoen aan pensioenvermogen in Europa.

Tegelijkertijd merkt ze op dat publieke financiering een cruciale rol zal blijven spelen en dat publieke steun uiteindelijk zal leiden tot nieuwe startups die later aantrekkelijk zullen worden voor particuliere investeerders.