De olieprijs is sinds eind oktober met ruim 20% gedaald, maar de Europese consument moet rekening houden met een tweede golf van prijsstijgingen. Geopolitieke onzekerheid, hoge vrachtkosten en het aanvullen van voorraden tegen hogere prijzen houden de kostendruk hoog. Die kosten werken met vertraging door in de winkelprijzen. Hittegolven en El Niño kunnen voedselprijzen extra opdrijven. Kredietverzekeraar Allianz Trade verwacht dat de inflatie in de eurozone begin 2027 piekt op 4,4%.
In september lagen de producentenprijzen in de eurozone 11,1% hoger dan een jaar eerder. De consumenteninflatie bedroeg in oktober 4,0%. Voor heel 2027 verwacht Allianz Trade gemiddeld 3,0% inflatie, een half procentpunt meer dan eerder geraamd.
"De grootste prijsstijgingen voor veel consumenten moeten nog komen", zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. "We zien nu vooral de directe gevolgen van de hoge energieprijzen. Maar de echte doorwerking in de prijzen van allerlei producten moet nog komen. De inflatiegolf verplaatst zich als het ware van de energierekening naar de winkelstraat. Daarom verwachten we dat de inflatie verder oploopt, ook nu de olieprijs alweer daalt."
Hoewel de olieaanvoer zich herstelt, blijft de vrees voor nieuwe verstoringen in het Midden-Oosten groot. In de olieprijs zit daardoor nog steeds een geopolitieke risicopremie: een opslag voor het risico dat de aanvoer opnieuw stokt. Ook transport en verzekeringen blijven duur. Door omwegen, beveiligde konvooien en het overladen van olie tussen schepen zijn meer tankers nodig om dezelfde hoeveelheid olie te vervoeren. Europese en Aziatische raffinaderijen hebben daarvan meer last dan Noord-Amerikaanse. Volgens Allianz Trade zijn de kosten om een vat ruwe olie te vervoeren gestegen van ongeveer 3 dollar vóór het conflict naar 20 tot 25 dollar.
Naast de hoge transportkosten zorgt ook de vraag naar olie voor aanhoudende prijsdruk. Landen willen hun olievoorraden weer aanvullen om zich tegen nieuwe verstoringen te beschermen. Dat zorgt voor extra vraag en houdt de olieprijs hoog. Tegelijk krijgen bedrijven te maken met een ander probleem: eerder goedkoop ingekochte grondstoffen en producten moeten worden vervangen tegen de huidige, hogere prijzen. Zodra oude voorraden opraken en contracten aflopen, werken die hogere inkoopkosten steeds verder door in de prijzen die consumenten betalen.
Ook het tekort aan raffinagecapaciteit houdt de prijzen hoog. Door schade aan raffinaderijen en exportbeperkingen blijft diesel schaars. De Europese dieselprijs aan de pomp is dit jaar met ongeveer 35% gestegen; op de groothandelsmarkt zijn de prijzen ongeveer verdubbeld of meer. Allianz Trade verwacht dat de groothandelsprijzen tot in het tweede kwartaal van 2027 hoog blijven.
"Je ziet de olieprijs dalen en denkt: dan wordt alles vanzelf weer goedkoper. Maar zo werkt het niet", zegt Geeroms. "Er is niet alleen olie nodig, maar ook voldoende capaciteit om er diesel van te maken. En juist daar zit het probleem. Bovendien raakt dure diesel vrijwel de hele economie. Van boeren en transportbedrijven tot de bouw en industrie. Zelfs als de olieprijs verder daalt, duurt het nog maanden voordat die verlichting overal merkbaar wordt."
Europese boeren zien hun kosten stijgen terwijl de prijzen die zij voor hun producten ontvangen dalen. In het tweede kwartaal van 2026 namen de kosten van landbouwproductiemiddelen met bijna 5% toe, terwijl de verkoopprijzen van landbouwproducten met bijna 6% daalden. Allianz Trade verwacht dat de inflatie bij voedingsproducenten begin 2027 piekt. De sterkste stijging van voedselprijzen in de winkel volgt waarschijnlijk in het tweede en derde kwartaal.
"De supermarktprijzen lopen achter op wat er eerder in de voedselketen gebeurt", zegt Geeroms. "Boeren betalen nu al meer voor brandstof, kunstmest en andere productiemiddelen. Voedselproducenten krijgen vervolgens te maken met duurdere grondstoffen, verpakkingen en transport. Door bestaande contracten en voorraden merken consumenten daar nog relatief weinig van. Maar volgend jaar kan dat beeld behoorlijk veranderen."
Hittegolven en ander extreem weer door een sterke El Niño kunnen de oogsten verder onder druk zetten. Daardoor ontstaat een extra bron van prijsstijgingen, boven op de hogere energie-, kunstmest- en transportkosten. Volgens Allianz Trade kunnen de temperatuureffecten van een sterke El Niño in 2027 tot 0,5 procentpunt toevoegen aan de voedselinflatie in de EU. Zo kunnen tegenvallende oogsten boodschappen duurder maken, ook als energieprijzen inmiddels dalen.
Chinese exportprijzen lagen in augustus 15,1% hoger dan een jaar eerder. De Chinese exportprijzen van machines en elektronica lagen zelfs 27,6% hoger dan een jaar eerder. Ook de Chinese munt, die dit jaar ongeveer 9% steeg tegenover de euro, maakt import duurder. De eurozone is volgens Allianz Trade kwetsbaarder voor deze ontwikkeling dan de Verenigde Staten.
"China was jarenlang een bron van goedkope producten. Nu zien we dat die rol verandert", zegt Geeroms. "Vooral bij machines en elektronica zijn de prijsstijgingen fors. Dat is slecht nieuws voor Europese bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van Chinese technologie en onderdelen. Europa krijgt er daarmee een extra inflatieprobleem bij. Niet alleen energie is duurder geworden, ook producten uit een land dat jarenlang juist hielp om de prijzen laag te houden."
Vooral Nederlandse bedrijven die veel energie gebruiken of afhankelijk zijn van transport en ingevoerde grondstoffen zijn kwetsbaar. Denk aan de logistiek, voedingsmiddelenindustrie, chemie en metaal. Als de energieprijzen heel 2027 hoog blijven, kunnen bedrijven volgens Allianz Trade 1 tot 2 procentpunt aan winstmarge verliezen.
"Voor ondernemers wordt 2027 opnieuw een jaar van moeilijke keuzes", zegt Geeroms. "Ze moeten hun prijzen verhogen om financieel gezond te blijven, maar klanten zijn steeds kritischer op wat ze betalen. Zeker in sectoren waar veel concurrentie is, wordt dat een lastig evenwicht. Bedrijven met kleine marges en weinig financiële reserves zijn extra kwetsbaar. Voor hen kunnen zelfs beperkte kostenstijgingen het verschil maken tussen winst en verlies."
Allianz Trade verwacht dat de reële lonen in de eurozone in het vierde kwartaal van 2026 op jaarbasis met 1,2% dalen. Werknemers verliezen daarmee opnieuw koopkracht. "Het probleem is dat veel huishoudens nog maar net zijn bekomen van de vorige inflatiegolf", zegt Geeroms. "Als boodschappen, energie en vervoer opnieuw duurder worden, blijft er minder geld over voor andere uitgaven. Mensen gaan dan scherper op hun geld letten. Een nieuwe auto, een verbouwing of een dure vakantie wordt gemakkelijker uitgesteld. Dat raakt uiteindelijk ook de bedrijven die van die bestedingen afhankelijk zijn."
Allianz Trade verwacht dat de ECB de rente in december 2026 en maart 2027 telkens met 0,25 procentpunt verhoogt. De depositorente komt dan uit op 3,0%. Dat kan lenen voor bedrijven en huishoudens duurder maken en investeringen afremmen.