De schuld geven aan beleggers die short zijn gegaan. Dit is wat 15 overheden van onder andere de Verenigde Staten, Zwitserland en Duitsland hebben gedaan. Deze overheden besloten een verbod te leggen op het short gaan op financiële instellingen. Beleggers die short zijn gegaan krijgen nu te horen dat zij juist verantwoordelijk zijn voor de chaos op de financiële markten door te speculeren op dalende beurskoersen, maar is dit wel zo?
Bear markt

Voor de deur van het Amerikaanse bedrijf Fleckenstein Capital Inc. staat een Grizzly beer, hét symbool voor de huidige markt in de Verenigde Staten. De Grizzly beer heeft ook een andere betekenis namelijk dat van de oprichter en huidig CEO van de onderneming, Bill Fleckenstein en is er trots op een shortseller te zijn. Bill Fleckenstein is voorstander van het short gaan op financiële instellingen.
Na de zomer van 2008 stortte de aandelenmarkt in elkaar door de tweede golf van de kredietcrisis. Als gevolg hiervan waren er 15 overheden die overgingen tot een shortsell verbod op financiële instellingen die onder zeer zware druk waren komen te staan. Shortsellers werden gezien als hyena’s, jakhalzen en aasgieren. Fleckenstein benadrukt dat shortsellers niet de schuldigen zijn aan de huidige crisis omdat zij simpelweg inspeelden op een verlaging van aandelenmarkt.
Niet verantwoordelijk
Fleckenstein; “Shortsellers zijn niet verantwoordelijk voor het verlagen van de rente en zeiden niet tegen mensen dat zij hun hypotheken moesten nemen terwijl dit eigenlijk niet kon omdat zij het simpelweg niet konden betalen”. Nu worden juist shortsellers gezien als de boosdoeners van de malaise.
Fleckenstein, inwoner van de Amerikaanse stad Seattle is één van de shortsellers die verantwoordelijk gehouden voor de marktmanipulatie. De beschuldigingen begonnen bij het Amerikaanse Bear Stearns wiens aandelen met 47% daalden op vrijdag 14 maart 2008. In het weekend daarna werd door de
Federal Reserve JPMorgan Chase&Co naar voren geschoven als overnamekandidaat van Bear Stearns. Later kwam de CEO van Bear Stearns met de verklaring dat de koers van het aandeel Bear Stearns onderuit is gegaan door geruchten in de markt te brengen en bepaalde posities in te nemen en dat daardoor shortsellers hun slag konden slaan over de rug van Bear Stearns.
Bear Stearns

Na het debacle rondom Bear Stearns werd elke nieuwe daling in direct verband gebracht met de beleggers die shortposities hadden ingenomen. Nadat de koersen van
Goldman Sachs en
Morgan Stanley in september onder druk kwamen te staan maakte de CEO van
Morgan Stanley , John Mack duidelijk dat de shortsellers de schuldige zijn aan de daling van de koers.
Lehman Brothers
In een verklaring aan het Amerikaanse Congres maakte de oud-CEO van Lehman Brothers Richard Fuld duidelijk dat de zogenaamde “naked” short sellers de hoofdschuldige zijn aan de ondergang van Lehman Brothers. “Naked” short gaan is een term wanneer een belegger zijn bank of adviseur de opdracht geeft om aandelen te verkopen die de belegger nog niet heeft gekocht. Op 17 september besloot de
SEC dat naked short selling tot een nader te bepalen tijd verboden was.
Kerkgenootschap
Ook in Groot-Brittannië zijn de short sellers niet erg geliefd. Toen bleek dat er “valse geruchten” over HBOS plc, de grootste hypotheekverstrekker in Groot-Brittannië waren verspreid en de koers van het aandeel sterk onder druk kwam te staan. Een onderzoek gestart door de FSA wees uit dat er geen bewijs was voor de link naar de valse geruchten. Afgelopen september toen Lloyds TSB Group plc instemde met een overname van HBOS plc voor één vijfde van de koers ten opzichte van een jaar eerder kwamen de Aartbisschop van Canterbury,
Rowan Companies Williams Cos. en Aartsbisschop van York in opstand door shortsellers te bestempelen als bankrovers.
De Engelse kerkgemeenschap had namelijk veel geld geïnvesteerd in HBOS plc en
Barclays , tevens een bank wiens koers flink is gedaald de afgelopen tijd. Als gevolg van de tumult rondom de shortsellers besloot de FSA het short gaan op aandelen van financiële instellingen aan banden te leggen tot minstens eind 2008. Een dag later op 18 september volgde de
SEC en improviseerde een shortsell verbod voor 799 financieel gerelateerde aandelen. Later kwam hier nog eens 170 bedrijven bij waaronder
IBM en
Sears .
Verbod had weinig nut
Het verbod van de
SEC liep op 9 oktober af, 6 dagen na het plan van het Amerikaanse reddingsplan ter waarde van 700 miljoen dollar. Uiteindelijk bleek het verbod weinig te hebben geholpen aangezien de S&P500
Index circa 17,7% van zijn waarde had verloren. Shortsellers zeggen de zondebokken te zijn voor degene die veel geld hebben verloren tijdens de crisis op de financiële markten. Fleckenstein; ”De beleggers die voorzagen dat de vastgoedzeepbel zou gaan knappen hebben gelijk gekregen, en nu helpt de Amerikaanse overheid juist de bedrijven en personen die bijna het financiële systeem lieten ontploffen”.
Rotte appels
De CEO Manuel Asensio van Mill Rock LLC zegt dat hij en zijn medewerkers juist de rotte appels uit de aandelenmarkt halen door achter bedrijven aan te gaan met slechte boekhouding, dubieuze bedrijfsvoering en grote schulden op de balans. Nadat duidelijk werd dat twee hedgefondsen van Bear Stearns om zouden vallen was dit een teken aan de wand voor diverse andere financiële instellingen dat er iets niet goed zat.
Shortsellers hebben hierop juist ingespeeld door massaal short te gaan op financiële instellingen aldus de CEO George Feiger van Contango Capital Advisors. Feiger; “
Short gaan is een uiting van twijfel en is absoluut geen misdaad”. Het bestuur van Lehman Brothers, Bear Stearns en Merrill Lynch hielden allen vol dat het allemaal goed ging tot het moment dat er in een paar weken tijd een paar miljard moest worden afgeschreven.
De kracht van het short gaan is zwaar overdreven volgens de oprichter van hedgefund Seabreeze LP Holdings.
“Door het verbod op short gaan is de situatie alleen nog maar verergerd en heeft er daarnaast voor gezorgd dat vele hedge funds op de rand van de afgrond kwamen te staan” , aldus CEO Richard Baker van Managed Funds Association.
VOC 1609
Het allereerste verbod op shortselling vond plaats in Nederland in het jaar 1609 toen bleek dat de Vlaamse handelaar en lid van het bestuur van de VOC Issac Le Maire een geheim genootschap had opgericht met als doel het verlagen van de aandelenkoersen van de VOC. Hoofddoel van Issac Le Maire was het oprichten van een Frans bedrijf dat het op moest nemen tegen de Nederlandse VOC. De VOC klopte aan bij de Nederlandse regering om een verbod op te stellen tegen het short gaan op aandelen en zo was daar het eerste shortsell verbod.
Schuldige 1929
In 1929 ten tijde van de Grote Depressie werden shortsellers massaal verantwoordelijk gehouden voor de crash op
Wall Street . Volgens professor in de economie van het Manhattan College, Charles Geist was dit geheel terecht. Geist; “Het jaar voordat de Securities Act en de Banking Act werden opgesteld in 1933 was er massale run op short gaan op
Wall Street , sommige CEO’s waren short gegaan op hun eigen bedrijven”.
In 1938 werd er door de
SEC een nieuwe regel ingesteld voor het short gaan. Deze regel hield in dat beleggers alleen short gaan indien de laatste transactie omhoog was gegaan. De
SEC besloot in 2007 deze regel te verwijderen en verlaagde de eisen aan het “naked” short gaan. Dit leidde tot een storm van kritiek op de CEO van de
SEC , Christopher Cox nadat een jaar later de aandelenmarkt was ingestort en hiermee 71 jaar aan stabiliteit was weggegooid.
Uitstel van executie
Fleckenstein is van mening dat het shortsell verbod en het Amerikaanse reddingsplan van 700 miljard dollar slechts een uitstel van executie is. “Kapitalisme is altijd een kwestie van stijgen en dalen”. Door het shortsell verbod op te stellen bepaald in principe de Amerikaanse overheid dus wat de juiste prijs is voor een aandeel aldus Fleckenstein.