Slechte start

Het jaar 2009 is voor beleggers teleurstellend begonnen. De MSCI Europa index verloor 8%, en de wereldindex staat 2,5% lager. En zoals u gemerkt heeft onttrekt ook Nederland zich niet aan de negatieve trend. Het is jammer dat het jaar zo is begonnen. Januari is beleggers immers meestal goedgezind en zeker na het dramatische 2008 had menig belegger stiekem op een Obama-effect gehoopt.

Het IMF heeft inmiddels de verwachting voor de groei van de wereldeconomie verlaagd van 2,2% naar 1% voor 2008 en ook de Nederlandse economie is nagenoeg tot stilstand gekomen: de werkloosheid stijgt, huizenprijzen dalen en de dekkingsgraden van de meeste pensioenfondsen zijn door de bodem van 105% gezakt. Bedrijven zien hun winsten verdampen en de periode van arbeidstijdverkorting gaat over in ontslagrondes: 6000 banen weg bij Philips , 7000 bij ING etc. etc..

Opmerkelijk is dat er in de vermogensbeheerindustrie noodgedwongen een enorme dynamiek ontstaat. Aberdeen nam onlangs de Engelse vermogensbeheeractiviteiten van Credit Suisse over en de nieuwste fusie betreft de vermogensbeheerders van Crédit Agricole and Société Générale. Een belangrijke drijfveer voor de fusie is kostenbesparing.

Nederlandse vermogensbeheerders voeren ook saneringsronden door. ING Investment Management haalt al zijn managers uit België naar Nederland en Robeco wordt verkoopklaar gemaakt door het personeelsbestand in te krimpen. De toekomst van Ageas Investments (inclusief het oude ABN Amro Asset Management) is onzeker nu de overname door BNP Paribas van onderdelen van Ageas onder vuur is gekomen van opstandige aandeelhouders. De huidige consolidatieslag kan voor de eens zo vitale Nederlandse “vermogensbeheerindustrie” wel eens betekenen dat er maar weinig overblijft.

Dat kranten vol zouden lopen met slecht economisch nieuws is totaal niet verrassend. Wel is het zorgelijk dat er nog nauwelijks een positief puntje aan de economische horizon is te ontwaren en er bij de eerste indicaties van bedrijfswinsten over 2008 niet veel meevallers te vinden zijn. Wat echter het meeste zorgen baart is dat financiële instellingen de weg omhoog nog niet hebben terug gevonden. Er brandt weer licht op zaterdag en zondag op het Ministerie van Financiën en vandaag werd bekend dat de Nederlandse overheid voor 80% de Amerikaanse Alt A-hypotheken van ING – met een totale omvang van 35 miljard euro - zal garanderen. Dat zijn hypotheken die (net) niet de allerhoogste kredietkwaliteit hebben. Ook elders in Europa moeten overheden alle zeilen bijzetten om de financiële instellingen om de financiële instellingen in de lucht te houden.

Is er dan helemaal niets hoopvols te noemen? Jazeker wel. Kredietwaardige bedrijfsobligaties gemiddeld per saldo niet verder gedaald en de zogenoemde high yield obligaties laten in 2009 tot nu toe zelfs goede rendementen zien. Dat zijn de eerste voorboden voor een komend herstel na een zeer zware periode die lang aan kan houden.

Aan de aandelenkant zien we – net als in 2008- dit jaar tot nu toe de beste prestaties bij beleggingsfondsen die beleggen in biotechnologie (gemiddeld +7,8% in euro’s per 26 januari) en farmaciebedrijven (+4.1%).

Moeten beleggers 2009 – moe geworden door tips over “gunstige instapmomenten” maar alvast afschrijven en aan de zijlijn blijven staan? Aandelenmarkten hebben immers nog geen vaste bodem gevonden. Inderdaad is voorzichtigheid geboden, maar dat betekent niet dat u de aandelenmarkten maar helemaal hoeft te mijden. Al eerder schreven we dat een toekomstig herstel geleidelijk zal gaan en dat er tijd genoeg zal zijn om er van te profiteren. Uw middelen verdelen in een aantal porties, periodiek deze bedragen in aandelen te beleggen en de rest voorlopig op een spaarrekening met een hoge rente zetten, is een goed advies. En vergeet ook vooral niet flink wat geld uit te geven. Het bedrijfsleven zal u dankbaar zijn.

Freddy van Mulligen is hoofd research van Morningstar Nederland. Hij waardeert uw commentaar, maar kan geen specifieke adviezen over fondsen of portefeuilles geven. Auteurs kunt u bereiken via de Analisten feedback.