Buffet: "Ik heb fouten gemaakt"

Afgelopen jaar daalde de winst bij Buffett's investeringsvehikel Berkshire Hathaway met maar liefst 62% tot een bedrag van $ 4,99 miljard. De uitzonderlijke economische ontwikkelingen van het afgelopen jaar maakten dat beleggers dit jaar nog meer dan anders uitkeken naar Buffett's jaarlijkse aandeelhoudersbrief. Via onderstaande link kunt u zijn brief zelf nalezen (evenals die van alle voorgaande jaren):

http://www.berkshirehathaway.com/letters/letters.html

Buffett meet zijn performance vooral af aan de boekwaarde van Berkshire Hathaway . Deze ging afgelopen met 9,6% omlaag. Nooit eerder daalde de boekwaarde van Berkshire zo fors sinds Buffett bij de organisatie aan het roer staat.

De S&P 500, de belangrijkste beursindex van de VS, verloor 37% van haar waarde waarmee 2008 voor deze index eveneens het slechtste jaar werd sinds het aantreden van Buffett bij Berkshire Hathaway .

Visie op de economie
Over de (Amerikaanse) economie merkt Buffett op dat deze in 2009 "in puin ligt, en waarschijnlijk ook nog lang daarna – maar dat dit niet wil zeggen dat aandelen zullen stijgen danwel zullen dalen."

"Maar," zo stel Buffett, "vergeet niet dat we in het verleden voor hetere vuren hebben gestaan." Enkel in de twintigste eeuw hadden we te maken met twee wereldoorlogen, een tiental recessies, zeer sterk oplopende inflatie en uiteraard de Grote Depressie van de jaren '30, ten gevolg waarvan de werkloosheid vele jaren tussen de 15 en 25% bedroeg. "Amerika heeft geen gebrek aan uitdagingen gekend."

"En zonder uitzondering hebben we ze overwonnen," aldus Buffett. Ondanks al deze - en vele andere - obstakels is de Amerikaanse levensstandaard in de afgelopen eeuw verzevenvoudigd en kon de Dow Jones oplopen van 66 tot 11.497 punten. Vergelijk dit eens met de minimale vooruitgang in levensstandaard die geboekt werd in de vele eeuwen hieraan voorafgaand.

Buffett stelt dat hoewel de weg niet zonder hobbels is geweest, het Amerikaanse economische systeem over wat langere tijd bezien bijzonder goed heeft gewerkt. En Buffett stelt hoopvol dat Amerika haar beste dagen nog voor zich heeft.

Gemaakte fouten
Een belangrijke – en door velen zeer gewaardeerde – eigenschap van Buffett is dat hij gewoon open voor zijn fouten uitkomt. Zo schrijft Buffett in zijn brief "enkele slechte investeringen te hebben gedaan" in 2008.

Zo kocht Buffett verleden jaar voor vele miljarden aandelen van ConocoPhillips , terwijl de prijs van olie zich toen op een absolute top bevond. Buffett vertelt openlijk geenszins de extreme koersdaling van de prijs van olie in de tweede helft van afgelopen jaar te hebben voorzien.

"Ik schat de kans hoog in dat olie in de toekomst fors duurder zal zijn dan de huidige $ 40 tot $ 50 per vat," aldus Buffett. "Maar tot nu toe heb ik het mis gehad. En zelfs wanneer de olieprijzen opnieuw beginnen te stijgen," zo stelt Buffett, "heeft de slechte timing de aandeelhouders van Berkshire Hathaway enige miljarden gekost."

Een andere fout betrof de aankoop voor $ 244 miljoen van aandelen van een tweetal Ierse banken, die heel goedkoop oogden. Aan het eind van 2008 was deze belegging nog slechts $ 27 miljoen waard, waarmee het verlies 89% bedroeg. En Buffett geeft aan dat dit verlies in 2009 inmiddels verder is opgelopen.

Ongekende overheidsinterventies
Over de overheidsinterventies van afgelopen jaar schrijf Buffett dat het Amerikaanse ministerie van financiën en de Fed - in pokertermen - 'all in' zijn gegaan. "Economische medicijnen die eerder als het ware per kopje nauwkeurig werden afgemeten worden recentelijk met emmers tegelijk rondgestrooid."Wat de precieze gevolgen hiervan zijn is onbekend, hoewel een forse inflatie Buffett in ieder geval waarschijnlijk lijkt.

En ondanks alle mogelijke negatieve consequenties stelt Buffett dat het ongekende en acute ingrijpen door de overheid afgelopen jaar essentieel is geweest ter voorkoming van een totale ineenstorting van het economische systeem. "Zou dat gebeurd zijn, dan zouden de gevolgen voor ieder deel van onze economie catastrofaal zijn geweest. En of u het leuk vindt of niet, zo bezien waren de belangen van Wall Street , het Amerikaanse bedrijfsleven en vrijwel iedere Amerikaanse burger aan elkaar gelijk."

In het vierde kwartaal van 2008 werd een 'verlammende angst' zichtbaar als gevolg van de kredietcrisis in combinatie met de dalende prijzen van zowel aandelen als die van onroerend goed. "Een ineenstorting van bedrijfsactiviteit was het gevolg, in een mate die ik nooit eerder gezien heb. De Verenigde Staten, evenals een groot deel van de rest van de wereld, werden bevangen in een negatieve feedback loop: angst leidde tot inzakkende omzetten bij bedrijven, hetgeen vervolgens de angst enkel verder aanwakkerde." Eerder stelde Buffett al eens dat er betrekkelijk weinig gedaan kan worden om zo'n negatieve feedback loop op korte termijn te keren.

Conclusie
Met zijn brief maakt Buffett duidelijk dat hij voor in ieder geval het jaar 2009 – en waarschijnlijk langer – somber is over de economie. Hij geeft hierbij wel nadrukkelijk aan dat dit niet hoeft te betekenen dat aandelen zullen dalen. Maar evenmin dat aandelen zullen stijgen. Verder stelt Buffett dat het aanhouden van cash op langere termijn zeer waarschijnlijk een slechte belegging zal zijn, hoe aanlokkelijk dat momenteel ook lijkt.

Om toch nog af te sluiten met een positieve noot: ondanks alle huidige moeilijkheden heeft de wereld voor hetere vuren gestaan. Ook die zijn overwonnen, hoe uitzichtloos de situatie soms ook leek. Het systeem van de vrije markt - met al haar gebreken - zal ons echter vroeg of laat een nieuwe periode van voorspoed inleiden. En het is goed dat Warren Buffett daar juist nu –nu het ene economische cijfer nog slechter is dan het andere – nog eens nadrukkelijk op wijst.

Met vriendelijke groet,
Hendrik Oude Nijhuis

P.S.: Reist u begin mei ook af naar Omaha (Nebraska) voor het bijwonen van Buffett's aandeelhoudersvergadering? Stuurt u mij dan even een bericht. Het zou mij een aardig plan lijken u in dat geval uit te nodigen voor een borrel aldaar!