Aandelen: 5,2% per jaar

De laatste 109 jaar hebben aandelen in Nederland 4,7% per jaar opgeleverd. Wereldwijd beleggen leverde 5,2% op. Vindt u dat wat laag? Het goede nieuws is dat de inflatie er al van af getrokken is en dat Nederlandse aandelen over deze periode 65 maal zoveel opleverden als sparen.

De Londense onderzoekers Elroy Dimson, Paul Marsh en Mike Staunton zetten hun traditie voort om ieder jaar weer de echte langetermijnrendementen van de belangrijkste 17 financiële markten op een rijtje te zetten. Vorig jaar publiceerden zij hun bevindingen nog voor ABN Amro, maar inmiddels heet de publicatie het Credit Suisse Global Investment Returns Yearbook.

De onderzoekers kijken simpelweg over hun schouders terug. Toch is het terugkijken over een periode van 109 jaar nuttig omdat het een aanzet geeft voor wat u van de toekomst mag verwachten. Uit het verschrikkelijke jaar 2008 -waarin per hoofd van de bevolking in ontwikkelde landen 21 000 dollar op de aandelenmarkt werd verloren – zijn ook genoeg lessen te trekken. Maar het doortrekken van de rendementen uit 2009 slaat nergens op.

Wereldwijd is de risicopremie op aandelen – dat is de extra vergoeding op aandelen versus deposito’s - op aandelen gemiddeld 4,2% geweest in de laatste 109 jaar. Volgens de onderzoekers mogen we daarmee onze handen dichtknijpen en ze verwachten voor de toekomst een risicopremie van zo’n 3 tot 3,5% per jaar. Dat betekent dat je met aandelen in twintig jaar gemiddeld twee maal zoveel verdient als met sparen.

Een interessante vraag is of we na ellende op aandelenmarkten mogen rekenen op extra hoge rendementen zodat er snel herstel komt. In vaktermen: mean-reversion. Dimson, Marsh en Staunton geloven daar niet zo in. Na een slecht jaar is gemiddeld genomen de vergoeding op aandelen over een periode van vijf jaar wat hoger dan na een goed jaar, maar de verschillen zijn klein terwijl de kans op nog een of twee slechte jaren historisch gesproken aanwezig is.

Mean-reversion werkt dus niet. Op termijn zijn de bewijzen voor een value en small cap premium sterker. In de VS hebben vanaf 1926 waarde-aandelen per jaar 1,2% beter gepresteerd dan het marktgemiddelde terwijl hooggewaardeerde groeiaandelen het juist 1,2% slechter deden. Ook in het VK zijn hiervoor bewijzen. Het blijft een kwestie van geloof of dit effect zich ook in de toekomst zal voordoen, maar de historische aanwijzingen zijn duidelijk. Hetzelfde geldt voor small caps. In de VS leverden die gemiddeld per jaar 1,4% meer op, in Engeland zelfs 2,3%.

Met een geannualiseerd rendement van 4,7% per jaar op aandelen over de laatste 109 jaar is Nederland een middenmoter. Obligaties leverden 1,4% op en de geldmarkt 0,7%. Deze rendementen zijn gecorrigeerd voor inflatie – die overigens in Nederland tot de laagste ter wereld behoord. Alleen Zwitserland heeft een lagere inflatie.

Misschien valt 4,7% per jaar als reëel rendement op aandelen wel een beetje tegen. Een belegger rekent al gauw op 15% per jaar, niet waar? Troost u dan maar met de gedachte dat een euro belegd in aandelen over de beschouwde periode uitgroeide tot 142 euro, met koopkrachtbehoud! Bij een obligatiebelegging zou u nu slechts 4,4 euro in de hand hebben.

Wereldwijd was het rendement (na inflatie, geannualiseerd) over dezelfde periode een stukje hoger namelijk 5,2%. Een wereldwijde aandelenbelegging groeide daarmee over 109 jaar met een factor van 259 versus 2,9 voor kortlopend schuldpapier. Beleggen in aandelen was echt zo gek nog niet.

Een relatief bescheiden verschil in rendement per jaar tussen aandelen en obligaties of aandelen en een spaarrekening, groeit over 20, maar helemaal over 109 jaar, uit tot een onoverbrugbare voorsprong voor aandelenbeleggers. Met het lezen van de studie werd ik vooral herinnerd aan de bewering van Albert Einstein dat samengestelde rente (in lelijk Nederlands: “rente op rente”) de sterkste kracht in ons universum is. Het is niet zeker of Einstein dit echt heeft gezegd, maar het is minstens zo’n waardevol inzicht als de relativiteitstheorie.

Freddy van Mulligen is hoofd research van Morningstar Nederland. Hij waardeert uw commentaar, maar kan geen specifieke adviezen over fondsen of portefeuilles geven. Auteurs kunt u bereiken via de Analisten feedback.