Helaas....aandelen stijgen
Sinds de dieptepunten op de beurs een paar maanden terug noteert de AEX 28% hoger, is de Dow Jones 29% opgelopen en is de Nasdaq inmiddels alweer 37% gestegen. Dat is slecht nieuws...
Immers, voor veruit de meeste beleggers geldt dat zij de komende vijf jaar PER SALDO koper van aandelen zullen zijn, in plaats van verkoper. Dat aandelen het afgelopen decennium slecht hebben gerendeerd ... en het afgelopen jaar zelfs dramatisch zijn gedaald is – hoe ongelofelijk het misschien ook klinkt – feitelijk buitengewoon feestelijk te noemen. De koersdalingen hebben ervoor gezorgd dat toekomstige rendementen hoger liggen. Niet voor niets investeerde Warren Buffett over het afgelopen jaar tientallen miljarden dollars.
De recente koersstijgingen ... door veel beleggers 'gevierd', zijn voor hen die per saldo koper van aandelen zijn echter ongunstig. Wie over bovenstaande nadenkt ziet in dat de reacties van beleggers eigenlijk erg vreemd zijn. Of zouden deze personen ook staan te juichen wanneer zij een flink hogere energienota in hun brievenbus ontvangen?
Dergelijke irrationele reacties lijken zoals aangegeven vreemd ... maar zijn desalniettemin wel begrijpelijk.
Hoe kan dit?
1) Emotioneel bezien wordt verlies sterker gevoeld dan winst. Psychologisch onderzoek heeft uitgewezen dat EUR 3 aan winst ongeveer even 'belangrijk' voelt als EUR 1 verlies. 'Verlies' wordt dus als aanmerkelijk erger aangevoeld. Vandaar dat beleggers nogal eens in staat van paniek raken wanneer sprake is van koersdalingen. Het gevolg van deze emotionele reactie is dat koersdalingen leiden tot (paniek)verkopen, die zelf opnieuw resulteren in verdere koersdalingen welke aanleiding vormen voor weer nieuwe verkoopgolven... Dat verlies zwaarder wordt aangevoeld dan winst verklaart dan ook dat koersdalingen vaak steiler verlopen dan koersstijgingen.
2) Een ander belangrijk punt is dat mensen – en daarmee ook beleggers - in tijden van onzekerheid hun beslissingen nogal eens laten afhangen van wat anderen doen. Uiteraard geldt dat dit gedrag door vrijwel ieder van de individuen uit een groep wordt gevolgd, waardoor de totale groepsreactie vaak niet rationeel is.
Vooral in tijden van grote onzekerheid geldt dit effect sterk. De paniekverhalen in de verschillende media (deze verkopen uiteraard het best!) hebben nogal wat beleggers onzeker gemaakt. Het kopiëren van elkaars gedrag heeft ook in dit geval geleid tot meer verkooporders, wat ook hier weer leidt tot een zichzelf versterkend effect.
3) Een derde element dat heeft bijgedragen aan de sterke koersdalingen van het afgelopen jaar is het werken met leverage en automatische handelssystemen. Het werken met leverage houdt simpelweg in dat beleggers extra geld bijlenen om aandelen te kopen. Wanneer sprake is van koersdalingen - en banken bang worden dat ze hun geleende geld niet meer zullen terugzien, worden deze beleggers gedwongen hun aandelenposities te verkopen, vaak op de slechtst denkbare koersniveaus.
De genoemde automatische handelssystemen, die nogal eens zonder enige menselijke interventie handelen, geven automatisch verkooporders door wanneer bepaalde koersniveaus neerwaarts worden doorkruist. Vooral in tijden van paniek – wanneer maar weinig beleggers bereid zijn aandelen te kopen – dragen ook deze verkooporders vanuit automatische handelssystemen bij aan scherpe koersdalingen.
Deze drie effecten gecombineerd leiden om de zoveel tijd tot 'onterecht' sterke koersdalingen. Beleggers die van deze (psychologische) effecten op de hoogte zijn, zijn emotioneel een stuk beter toegerust hiermee om te gaan. Of om hiervan juist te profiteren, zoals Warren Buffett ook dit keer weer op haast onnavolgbare wijze heeft weten te doen.
Of aandelen over een maand of over een jaar hoger zullen staan weten wij noch Buffett niet. De sterke koersdalingen over het afgelopen decennium, en specifiek die van het afgelopen jaar, maakt echter wel dat wij voor de wat langere termijn (zeg de komende 5 tot 10 jaar) behoorlijk optimistisch zijn.
Een aardige psychologiemaatstaf om zelf in de gaten te houden is de 'verjaardagsindicator'. Raakt u op verjaardagen en recepties haast spontaan met personen in gesprek die stellen dat aandelen als investering waardeloos zijn – en ziet u in uiteenlopende media berichten over hoe slecht het op Beursplein 5 wel niet gesteld is – wees dan verheugd. Aandelen zijn nu waarschijnlijk goedkoop en aantrekkelijke rendementen liggen in het verschiet.
Maar past u op wanneer het omgekeerde het geval is. Wanneer aandelen het favoriete gespreksonderwerp zijn op verjaardagspartijtjes. Heel waarschijnlijk dat voor aandelen nu hoge waarderingen betaald worden, en toekomstige rendementen voor degenen die dan nog kopen flink zullen tegenvallen. Gelukkig dat het naar alle waarschijnlijkheid nog wel een aantal jaren zal duren voor het weer zover is...
Hendrik Oude Nijhuis
www.warrenbuffet.nl
Immers, voor veruit de meeste beleggers geldt dat zij de komende vijf jaar PER SALDO koper van aandelen zullen zijn, in plaats van verkoper. Dat aandelen het afgelopen decennium slecht hebben gerendeerd ... en het afgelopen jaar zelfs dramatisch zijn gedaald is – hoe ongelofelijk het misschien ook klinkt – feitelijk buitengewoon feestelijk te noemen. De koersdalingen hebben ervoor gezorgd dat toekomstige rendementen hoger liggen. Niet voor niets investeerde Warren Buffett over het afgelopen jaar tientallen miljarden dollars.
De recente koersstijgingen ... door veel beleggers 'gevierd', zijn voor hen die per saldo koper van aandelen zijn echter ongunstig. Wie over bovenstaande nadenkt ziet in dat de reacties van beleggers eigenlijk erg vreemd zijn. Of zouden deze personen ook staan te juichen wanneer zij een flink hogere energienota in hun brievenbus ontvangen?
Dergelijke irrationele reacties lijken zoals aangegeven vreemd ... maar zijn desalniettemin wel begrijpelijk.
Hoe kan dit?
1) Emotioneel bezien wordt verlies sterker gevoeld dan winst. Psychologisch onderzoek heeft uitgewezen dat EUR 3 aan winst ongeveer even 'belangrijk' voelt als EUR 1 verlies. 'Verlies' wordt dus als aanmerkelijk erger aangevoeld. Vandaar dat beleggers nogal eens in staat van paniek raken wanneer sprake is van koersdalingen. Het gevolg van deze emotionele reactie is dat koersdalingen leiden tot (paniek)verkopen, die zelf opnieuw resulteren in verdere koersdalingen welke aanleiding vormen voor weer nieuwe verkoopgolven... Dat verlies zwaarder wordt aangevoeld dan winst verklaart dan ook dat koersdalingen vaak steiler verlopen dan koersstijgingen.
2) Een ander belangrijk punt is dat mensen – en daarmee ook beleggers - in tijden van onzekerheid hun beslissingen nogal eens laten afhangen van wat anderen doen. Uiteraard geldt dat dit gedrag door vrijwel ieder van de individuen uit een groep wordt gevolgd, waardoor de totale groepsreactie vaak niet rationeel is.
Vooral in tijden van grote onzekerheid geldt dit effect sterk. De paniekverhalen in de verschillende media (deze verkopen uiteraard het best!) hebben nogal wat beleggers onzeker gemaakt. Het kopiëren van elkaars gedrag heeft ook in dit geval geleid tot meer verkooporders, wat ook hier weer leidt tot een zichzelf versterkend effect.
3) Een derde element dat heeft bijgedragen aan de sterke koersdalingen van het afgelopen jaar is het werken met leverage en automatische handelssystemen. Het werken met leverage houdt simpelweg in dat beleggers extra geld bijlenen om aandelen te kopen. Wanneer sprake is van koersdalingen - en banken bang worden dat ze hun geleende geld niet meer zullen terugzien, worden deze beleggers gedwongen hun aandelenposities te verkopen, vaak op de slechtst denkbare koersniveaus.
De genoemde automatische handelssystemen, die nogal eens zonder enige menselijke interventie handelen, geven automatisch verkooporders door wanneer bepaalde koersniveaus neerwaarts worden doorkruist. Vooral in tijden van paniek – wanneer maar weinig beleggers bereid zijn aandelen te kopen – dragen ook deze verkooporders vanuit automatische handelssystemen bij aan scherpe koersdalingen.
Deze drie effecten gecombineerd leiden om de zoveel tijd tot 'onterecht' sterke koersdalingen. Beleggers die van deze (psychologische) effecten op de hoogte zijn, zijn emotioneel een stuk beter toegerust hiermee om te gaan. Of om hiervan juist te profiteren, zoals Warren Buffett ook dit keer weer op haast onnavolgbare wijze heeft weten te doen.
Of aandelen over een maand of over een jaar hoger zullen staan weten wij noch Buffett niet. De sterke koersdalingen over het afgelopen decennium, en specifiek die van het afgelopen jaar, maakt echter wel dat wij voor de wat langere termijn (zeg de komende 5 tot 10 jaar) behoorlijk optimistisch zijn.
Een aardige psychologiemaatstaf om zelf in de gaten te houden is de 'verjaardagsindicator'. Raakt u op verjaardagen en recepties haast spontaan met personen in gesprek die stellen dat aandelen als investering waardeloos zijn – en ziet u in uiteenlopende media berichten over hoe slecht het op Beursplein 5 wel niet gesteld is – wees dan verheugd. Aandelen zijn nu waarschijnlijk goedkoop en aantrekkelijke rendementen liggen in het verschiet.
Maar past u op wanneer het omgekeerde het geval is. Wanneer aandelen het favoriete gespreksonderwerp zijn op verjaardagspartijtjes. Heel waarschijnlijk dat voor aandelen nu hoge waarderingen betaald worden, en toekomstige rendementen voor degenen die dan nog kopen flink zullen tegenvallen. Gelukkig dat het naar alle waarschijnlijkheid nog wel een aantal jaren zal duren voor het weer zover is...
Hendrik Oude Nijhuis
www.warrenbuffet.nl
