Factoren die de olieprijs bepalen
De olieprijs is van zijn hoogste punt van 147,27 dollar in juli 2008 gedaald naar zijn laagste punt van 32,40 dollar in december 2008, wat de zwakste prijs was sinds begin 2004. Sindsdien heeft de koers zich hersteld en deze week tikte het zijn hoogste prijs aan in 6 maanden tijd op net iets boven de 60 dollar per vat. Hieronder zal uiteengezet worden welke bullish en bearish factoren er momenteel in de markt zijn.
Dalende vraag
Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) heeft voorspeld dat de brandstofconsumptie dit jaar 2,56 miljoen vaten per dan minder zou zijn in vergelijking met het jaar ervoor. Ook de OPEC en de U.S. Energy Information Administration hebben hun verwachtingen omtrent vraag verlaagd.
Een factor die de vraag zou kunnen stimuleren is het feit dat het zomerseizoen naderbij komt waardoor vooral meer Amerikanen de auto zouden pakken, maar tot nu toe is de vraag naar benzine in vergelijking met voorgaande jaren achtergebleven. Het arbitrage scheepsvervoer van Europa naar de Verenigde Staten dat traditioneel rond deze tijd van het jaar van start gaat heeft tot slot moeite om op gang te komen.
Voorraden
De zwakke vraag heeft ertoe geleidt dat er momenteel grote voorraden van bewerkte producten als ook ruwe olie worden aangehouden op zowel land als zee. De olievoorraden hebben in de Verenigde Staten hun hoogste level bereikt in 19 jaar.
Handelaren hebben vanwege de zwakke marktstructuur en goedkope vrachtkosten hun voordeel gepakt door olie op te kopen en deze op te slaan in schepen. Dit heeft ervoor gezorgd dat het begin van de curve is gedrukt en geleidt heeft tot een diepe contango, oftewel de contracten voor ruwe olie die direct worden geleverd zijn goedkoper dan contracten waar de levertijd later is.
OPEC
De Organisatie van Petroleum Exporterende Landen (OPEC) heeft ermee ingestemd dat er 4,2 miljoen vaten per dag minder zullen worden geleverd in vergelijking met september vorig jaar. Analisten hebben gecalculeerd dat de organisatie 80% van zijn beloofde verminderingen heeft geleverd, wat ervoor heeft gezorgd dat de oliemarkt sinds december vorig jaar aan een rally is begonnen. Op haar laatste vergadering in maart van dit jaar stelde de organisatie dat het zijn acties zou limiteren in plaats van nieuwe aan te kondigen ondanks de hoge voorraden levels en zwakke vraag. Om de economie te steunen wilde OPEC een lagere prijs dan haar geprefereerde 75 dollar per vat accepteren. Op 28 mei zal de organisatie met een vergadering in Wenen verder kijken naar de mogelijkheden.
Speculanten / investeerders?
De daling van de olieprijs tot in december 2008 (het laagste punt in 5 jaar tijd) viel samen met een massale deleveraging door sommige marktspelers. Toch bleven sommige investeerders zitten waar zij zaten, waar anderen voorzichtig terugkropen. De verschuivingen naar de grondstofmarkten weerspiegelen een opwaartse trend van aandelen.
Analisten stellen dat aandelen zich wellicht te snel hebben hersteld en dat commodities zoals olie, welke een ongebruikelijk dichte correlatie met de aandelenmarkten heeft ondervonden, de aandelen straks weer naar beneden volgen.
Vanuit de hoek van een investeerder bekeken profiteren commodities traditioneel gezien doordat ze een hedge zijn tegen inflatie en voor diversiteit zorgen in een portefeuille. Deze 2 factoren zijn momenteel echter niet van toepassing omdat er op dit moment nog geen sprake van inflatie en de huidige trend is dat alle activa in een opwaartse trend zitten.
Hedgers?
Sommige gebruikers, zoals scheepslijnen, schijnen momenteel ook te hedgen tegen een verdere stijging van de prijs door contracten voor toekomstige levering te kopen, wat heeft bijgedragen aan een opwaarts momentum. Anderen zijn echter weggebleven vanwege de onzekerheid van de toekomstige koers. Luchtvaartmaatschappijen zouden eerder hinten op lagere dan hogere brandstofprijzen voor vliegtuigen (kerosine) doordat een uitbraak van de Mexicaanse griep zou zorgen voor minder luchtverkeer. Deze wordt momenteel al geschaad door de economische neergang.
Mexicaanse griep
De nieuwe H1N1 Mexicaanse griep zou volgens de Wereld Gezondheids Organisatie nog steeds kunnen muteren in een meer kwaadaardige vorm. Om een schatting te maken van een dergelijke impact hebben de analisten van Deutsche Bank een vergelijking gemaakt wat er gebeurde ten tijde van de uitbraak van SARS. Tussen november 2002 en juni 2008 waren er meer dan 8.000 slachtoffers van SARS wereldwijd, inclusief de mensen die aan de ziekte overleden. De grootste impact op energie was op het verbruik van kerosine.
China
De grote vraag naar olie die werd gekoppeld aan de rally werd geleidt door de explosieve economische groei van China die, volgens informatie van de IEA, in 2003 de plek van Japan innam als de op één na grootste brandstofconsument ter wereld achter de Verenigde Staten. Waar de meeste werelddelen in een recessie zijn gezonken is de groei van China positief gebleven. De snelheid van expansie, en de daarmee gepaard gaande vraag naar grondstoffen, is echter vertraagd. De markt verwacht dat de groei van het bruto binnenlands product van China in 2009 tussen de 6-8% zal liggen. Hierdoor zal het volgens analisten voor de komende jaren geen katalysator zijn voor de grondstofprijzen.
Dollar
Grondstoffen die zijn vermeld in dollars, zoals olie, kunnen aantrekkelijker zijn voor investeerders nu de dollar zwak is. De dollar is sterker geworden doordat investeerders met een risico aversie in de munteenheid zijn verplaatst. Door een hersteld vertrouwen over de wereldeconomie hebben investeerders de veilige haven verlaten en daardoor is de dollar weer gedaald naar zijn laagste punt in vier maanden tijd.
Investering in nieuwe productie
Zowel oliemaatschappijen als OPEC-landen hebben gezegd dat om investeringen in kostbare nieuwe productie te garanderen, een olieprijs van ongeveer 75 dollar per vat noodzakelijk is. Vele projecten zijn uitgesteld vanwege de zwakke economie en de lagere olieprijzen. De IEA en andere instituten hebben gezegd dat dit er ontegenzeggelijk toe zal leiden dat wanneer de economie zal herstellen de vraag zal terugkeren en hierdoor de prijzen zullen stijgen.
Dalende vraag
Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) heeft voorspeld dat de brandstofconsumptie dit jaar 2,56 miljoen vaten per dan minder zou zijn in vergelijking met het jaar ervoor. Ook de OPEC en de U.S. Energy Information Administration hebben hun verwachtingen omtrent vraag verlaagd.
Een factor die de vraag zou kunnen stimuleren is het feit dat het zomerseizoen naderbij komt waardoor vooral meer Amerikanen de auto zouden pakken, maar tot nu toe is de vraag naar benzine in vergelijking met voorgaande jaren achtergebleven. Het arbitrage scheepsvervoer van Europa naar de Verenigde Staten dat traditioneel rond deze tijd van het jaar van start gaat heeft tot slot moeite om op gang te komen.
Voorraden
De zwakke vraag heeft ertoe geleidt dat er momenteel grote voorraden van bewerkte producten als ook ruwe olie worden aangehouden op zowel land als zee. De olievoorraden hebben in de Verenigde Staten hun hoogste level bereikt in 19 jaar.
Handelaren hebben vanwege de zwakke marktstructuur en goedkope vrachtkosten hun voordeel gepakt door olie op te kopen en deze op te slaan in schepen. Dit heeft ervoor gezorgd dat het begin van de curve is gedrukt en geleidt heeft tot een diepe contango, oftewel de contracten voor ruwe olie die direct worden geleverd zijn goedkoper dan contracten waar de levertijd later is.
OPEC
De Organisatie van Petroleum Exporterende Landen (OPEC) heeft ermee ingestemd dat er 4,2 miljoen vaten per dag minder zullen worden geleverd in vergelijking met september vorig jaar. Analisten hebben gecalculeerd dat de organisatie 80% van zijn beloofde verminderingen heeft geleverd, wat ervoor heeft gezorgd dat de oliemarkt sinds december vorig jaar aan een rally is begonnen. Op haar laatste vergadering in maart van dit jaar stelde de organisatie dat het zijn acties zou limiteren in plaats van nieuwe aan te kondigen ondanks de hoge voorraden levels en zwakke vraag. Om de economie te steunen wilde OPEC een lagere prijs dan haar geprefereerde 75 dollar per vat accepteren. Op 28 mei zal de organisatie met een vergadering in Wenen verder kijken naar de mogelijkheden.
Speculanten / investeerders?
De daling van de olieprijs tot in december 2008 (het laagste punt in 5 jaar tijd) viel samen met een massale deleveraging door sommige marktspelers. Toch bleven sommige investeerders zitten waar zij zaten, waar anderen voorzichtig terugkropen. De verschuivingen naar de grondstofmarkten weerspiegelen een opwaartse trend van aandelen.
Analisten stellen dat aandelen zich wellicht te snel hebben hersteld en dat commodities zoals olie, welke een ongebruikelijk dichte correlatie met de aandelenmarkten heeft ondervonden, de aandelen straks weer naar beneden volgen.
Vanuit de hoek van een investeerder bekeken profiteren commodities traditioneel gezien doordat ze een hedge zijn tegen inflatie en voor diversiteit zorgen in een portefeuille. Deze 2 factoren zijn momenteel echter niet van toepassing omdat er op dit moment nog geen sprake van inflatie en de huidige trend is dat alle activa in een opwaartse trend zitten.
Hedgers?
Sommige gebruikers, zoals scheepslijnen, schijnen momenteel ook te hedgen tegen een verdere stijging van de prijs door contracten voor toekomstige levering te kopen, wat heeft bijgedragen aan een opwaarts momentum. Anderen zijn echter weggebleven vanwege de onzekerheid van de toekomstige koers. Luchtvaartmaatschappijen zouden eerder hinten op lagere dan hogere brandstofprijzen voor vliegtuigen (kerosine) doordat een uitbraak van de Mexicaanse griep zou zorgen voor minder luchtverkeer. Deze wordt momenteel al geschaad door de economische neergang.
Mexicaanse griep
De nieuwe H1N1 Mexicaanse griep zou volgens de Wereld Gezondheids Organisatie nog steeds kunnen muteren in een meer kwaadaardige vorm. Om een schatting te maken van een dergelijke impact hebben de analisten van Deutsche Bank een vergelijking gemaakt wat er gebeurde ten tijde van de uitbraak van SARS. Tussen november 2002 en juni 2008 waren er meer dan 8.000 slachtoffers van SARS wereldwijd, inclusief de mensen die aan de ziekte overleden. De grootste impact op energie was op het verbruik van kerosine.
China
De grote vraag naar olie die werd gekoppeld aan de rally werd geleidt door de explosieve economische groei van China die, volgens informatie van de IEA, in 2003 de plek van Japan innam als de op één na grootste brandstofconsument ter wereld achter de Verenigde Staten. Waar de meeste werelddelen in een recessie zijn gezonken is de groei van China positief gebleven. De snelheid van expansie, en de daarmee gepaard gaande vraag naar grondstoffen, is echter vertraagd. De markt verwacht dat de groei van het bruto binnenlands product van China in 2009 tussen de 6-8% zal liggen. Hierdoor zal het volgens analisten voor de komende jaren geen katalysator zijn voor de grondstofprijzen.
Dollar
Grondstoffen die zijn vermeld in dollars, zoals olie, kunnen aantrekkelijker zijn voor investeerders nu de dollar zwak is. De dollar is sterker geworden doordat investeerders met een risico aversie in de munteenheid zijn verplaatst. Door een hersteld vertrouwen over de wereldeconomie hebben investeerders de veilige haven verlaten en daardoor is de dollar weer gedaald naar zijn laagste punt in vier maanden tijd.
Investering in nieuwe productie
Zowel oliemaatschappijen als OPEC-landen hebben gezegd dat om investeringen in kostbare nieuwe productie te garanderen, een olieprijs van ongeveer 75 dollar per vat noodzakelijk is. Vele projecten zijn uitgesteld vanwege de zwakke economie en de lagere olieprijzen. De IEA en andere instituten hebben gezegd dat dit er ontegenzeggelijk toe zal leiden dat wanneer de economie zal herstellen de vraag zal terugkeren en hierdoor de prijzen zullen stijgen.
