Nederlandse beleggingsfondsen krijgen een voldoende als het gaat om beleggervriendelijkheid. Maar perfect zijn ze nog niet.
Als het gaat om de bescherming van beleggers is er de laatste jaren in Nederland veel verbeterd, vooral bij beleggingsfondsen. Beleggingsfondsen hebben op veel andere beleggingsvormen een streepje voor omdat ze goed gereguleerd zijn. Er is veel meer en beter inzicht gekomen in de kosten door de verplichte publicatie van de kostenratio (total expense ratio). U kunt nu veel eenvoudiger zien hoeveel van het potentiële rendement ‘weglekt’. Bij Morningstar zijn we ervan overtuigd dat het kostenaspect erg belangrijk is bij het samenstellen van een succesvolle portefeuille.
Inzicht in kosten heeft u dus als u belegt in fondsen – hoewel er op onderdelen nog verbetering mogelijk is. Waar u lang niet altijd inzicht in heeft – het is niet verplicht om bekend te maken – is wie de beheerder is van een beleggingsfonds. Sommige aanbieders van fondsen publiceren het gelukkig wel en sommige zelfs in het jaarverslag, maar anderen kiezen ervoor om naam van de beheerder niet bekend te maken. Lang niet altijd kunt u in het jaarverslag lezen wie er verantwoordelijk is voor de beleggingsbeslissingen en de performance. En dat is ronduit teleurstellend.
Wat ook jammer is, is dat er zelden tot nooit in een Nederlands jaarverslag te lezen is of de fondsmanager belegt in zijn eigen fonds. En zeg nu zelf, zou u een beheerder niet veel eerder vertrouwen als hij ook zijn eigen vermogen durft bloot te stellen aan zijn eigen beslissingen? Fondsmanagers zelf benadrukken vaak dat ze een volkomen transparantie eisen van de ondernemingen waarin ze beleggen en de bestuurders persoonlijk willen kennen.
Ook het inzicht in de portefeuille dat u als belegger wordt gegeven, kan beslist verbeteren. Fondsen zijn verplicht om wat inzicht te geven maar in halfjaarverslagen vindt u lang niet altijd de gehele portefeuille zodat u uiteindelijk mag raden wat er met (een deel van) uw geld gebeurt.
Op het gebied van inzicht in de kosten van beleggingsfondsen is – zoals gezegd – veel verbeterd. Maar perfect is het niet omdat er nog inzicht ontbreekt in transactiekosten, er verschillende kostenratio’s door elkaar worden gehaald, er enkel met percentages wordt gewerkt en nooit met kostencalculaties in euro’s en er geen inzicht is in welk deel van de kosten als vergoeding voor de beheerders wordt gebruikt en welk deel als vergoeding aan fondsverkopers wordt gegeven.
Een laatste verbeterpunt is dat er in Nederland geen centrale plaats is waar prospectussen, jaarverslagen, nieuwsberichten en andere belangwekkende feiten worden gepubliceerd. Ik mag aannemen dat fondsen dit allemaal netjes opsturen aan de toezichthouders, maar daar verdwijnt het na controle diep in de archieven. Wat zou het aardig zijn voor beleggers als alle wettelijke informatie als bijsluiters centraal beschikbaar gesteld zou worden. Het zou het vertrouwen in beleggingsfondsen helpen als beleggers zien dat de handel en wandel van fondsen bekend zijn bij de autoriteiten.
Freddy van Mulligen is hoofd research van Morningstar Nederland. Hij waardeert uw commentaar, maar kan geen specifieke adviezen over fondsen of portefeuilles geven. Auteurs kunt u bereiken via de Analisten feedback.