Een opvallende bijeenkomst afgelopen week: Ben Bernanke (1953), de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken (de
Federal Reserve , of kortweg 'Fed'), verscheen voor een groep gewone burgers om vragen te beantwoorden over de stand van de economie.
De voorzitter van de Fed spreekt normaal enkel met economen, bankiers op
Wall Street , de Amerikaanse Senaat of president Obama zelf. Opmerkelijk aldus, en tevens voor het eerst sinds 1987 dat een voorzitter van de Fed zich liet ondervragen door burgers.
De gestelde vragen lopen uiteen. Maar overduidelijk is dat Bernanke verontwaardigd, verbolgen en gefrustreerd is door het uiterst onverantwoorde gedrag van sommige grote financiële instellingen en de reddingsboeien die hij hen wel moest toegooien: "
Ik vind het net zo walgelijk als u." Maar Bernanke stelt echter simpelweg geen andere keus te hebben gehad.
"
Niets heeft mij meer gefrustreerd dan hulp te moeten bieden aan partijen die bewust grote risico's genomen hebben en daarmee bijna het hele financiële systeem hebben opgeblazen," aldus Bernanke. "Maar ik was ook niet van plan de voorzitter van de Fed te zijn die de tweede Grote Depressie zou inluiden."
Bernanke stelt dat inmiddels al de nodige lessen van de recente crisis geleerd zijn. De Amerikaanse overheid is hard bezig ervoor te zorgen dat een dergelijke crisis zich nooit meer op deze schaal kan voordoen. Met name wordt nagedacht over hoe het 'too big to fail'-probleem kan worden opgelost. Hierbij gaat het om grote financiële instellingen die enorme risico's aangaan en waarbij, als het misgaat, de belastingbetaler voor de kosten opdraait - omdat het voor het gehele financiële systeem simpelweg te riskant zou zijn om deze instellingen gewoon failliet te laten gaan.
Hoewel Bernanke in grote lijnen tevreden is met zijn beslissingen ten tijde van de crisis, stelt hij wel dat op het gebied van regulering van de 'subprime' hypotheken (hypotheken verleend aan mensen die deze eigenlijk niet kunnen betalen) enige kritiek terecht is: "
Daar hadden we gewoon eerder bij moeten zijn."
In antwoord op vragen over de actuele recessie merkt Bernanke op dat recessies er gewoon bijhoren. "
En hoewel dit de ergste recessie is sinds de Grote Depressie, zal net als aan alle eerdere recessies ook aan deze een einde komen."
Bernanke stelt dat de economie uiteindelijk sterker uit de crisis naar voren zal komen. Dat consumenten meer zijn gaan sparen noemt hij positief. Volgens Bernanke zijn de eerste tekenen van economisch herstel in de VS reeds zichtbaar maar zal het herstel traag gaan en zullen de werkloosheidscijfers daar nog met enige vertraging achteraan hobbelen. "
De werkloosheid zal eerst nog de 10% overschrijden, alvorens in de tweede helft van komend jaar de daling inzet," aldus Bernanke.
In ieder geval geldt dat Bernanke veel van de aanwezigen gerustgesteld heeft. Zo spreekt een van hen na afloop: "
Ik was zeer onder de indruk van Bernanke. Ik ben geen econoom, weet niet of alle details kloppen, maar hij sprak in begrijpbare bewoordingen en dat is al heel wat."
Wijzelf zijn eveneens lovend over het optreden van Bernanke sinds het begin van de crisis. Bernanke heeft trouwens in het verleden veel onderzoek gedaan naar het ontstaan van de Grote Depressie in de jaren '30 en het beleid van de Amerikaanse overheid daarbij. Die kennis zal hem recent goed van pas zijn gekomen. Bernanke studeerde overigens aan Harvard, promoveerde aan MIT en was ook lange tijd decaan van de economiefaculteit bij Princeton University.
Bernanke, verkozen onder Bush, is naar ons oordeel zondermeer de juiste man op de juiste plek. Wij hopen dan ook dat hij in januari - als zijn eerste termijn afloopt - van Obama de kans krijgt om zijn karwei af te maken.
Overigens geldt ook dat investeerder
Warren Buffett lovend is over het optreden van Bernanke. Zowel Bernanke als Buffett verwachten een langzaam economisch herstel en een werkloosheid die aanvankelijk nog wel een tijdlang verder oploopt. Beschouwt u de economie als een grote olietanker waarbij het simpelweg tijd vergt voordat deze weer op goede koers geraakt. Of, zoals Buffett het wellicht meer aansprekend verwoordt:
"You can't produce a baby in one month by getting nine women pregnant. It just doesn't work that way."
Met vriendelijke groet,
Hendrik Oude Nijhuis
http://www.warrenbuffett.nl