Als Europese hoofdstad kan Brussel een cruciaal centrum worden van denktanks, maar dan moet de Europese Unie gerichte inspanningen doen, onder meer op financieel en wettelijk vlak. Dat zegt Antonio Missiroli, gewezen hoofdanalist bij het European Policy Centre en lid van het Bureau of European Policy Advisers van de Europese Commissie, op de website EuropeanVoice.com. Hij stelt dat voorbije twee decennia een enorme groei aan denktanks is opgetekend in Brussel. Naast de traditionele generalisten uit de jaren negentig en de grote Amerikaanse denktanks, hebben zich de voorbije periode ook nationale denktanks uit de verschillende lidstaten in Brussel gevestigd, terwijl ook de belangrijkste politieke groepen uit het Europese Parlement er hun eigen studiecentra en aanverwante opgezet. Die beweging heeft volgens Missorili een aantal positieve gevolgen, maar hij is van mening dat er een gericht Europees denktank-beleid moet worden ontwikkeld.
Positief aan deze evolutie is volgens Missiroli dat deze denktanks een groeisector vormen. \"Hun karakteristiek, omvang en positionering kan uiteenlopend zijn, maar ze voeden wel het politieke debat in Brussel,\" voert hij aan. \"Er is ook veel vraag naar hun diensten, wellicht omdat vele instellingen het moeilijk hebben om zelf een innovatieve benadering te ontwikkelen en dus terug moeten vallen op de analyses en aanbevelingen van vele ideeënbedrijven rond de Brusselse Schuman-wijk.\" Negatief is volgens Missorili daarentegen dat de beschikbare financiële middelen beperkt blijven, gedeeltelijk te wijten aan de economische recessie en aan de wettelijke problemen om private donoren aan te trekken. Maar er is volgens Missorili ook het probleem van de groeiende concurrentie en de versnippering tussen de talloze denktanks. In een normale marktsituatie zou dat volgens Missorili leiden tot een consolidatie, maar denktanks zijn daar niet snel toe bereid.
Die versnippering vormt volgens Missorili een cruciaal probleem. \"Het is voor een grote Amerikaanse denktank, zoals het Brookings Institution, nagenoeg onmogelijk om in Brussel een gelijkwaardige Europese partner te vinden om gezamenlijke projecten op te zetten,\" benadrukt hij. Missorili doet dan ook een oproep om een permanent platform te creëren dat een conglomeraat van Europese denktanks zou samenbrengen om de nodige kritische massa te genereren, zodat het mogelijk zou zijn om samen te werken en te concurreren met Amerikaanse topinstituten. Dat platform moet volgens Missorili een pool vormen waar gerichte expertise kan gevonden worden en waar ook interactie zou gelegd kunnen worden tussen het nationale en het Europese niveau. Missorili voegt er aan toe een dergelijk platform de nodige subsidies zou krijgen, terwijl financiële middelen nu versnipperd worden verdeeld. Dat zou het ook voor private donoren gemakkelijker maken om in projecten te stappen. (MH)