Waarom Europa het volgende decennium ingrijpend zal veranderen
De EU stelt het massale noodplan van 750 miljard euro dat tijdens het weekeinde werd aangekondigd voor al een eenmalige operatie die de Europese economie en de eurozone moet beschermen tegen speculanten, maar in feite gaat het om een eerste stap in een programma dat van de eurozone een federale unie zal maken met één schatkist en één federaal belastingsstelsel. De Verenigde Staten van Europa lijken onvermijdelijk geworden, schrijft FT's Alphaville. Hoe kan de eurozone, een regio met economieën die evenveel van elkaar verschillen als de economieën van de staten van de VS, een munteenheid behouden zonder de steun van een gecentraliseerde schatkist?
'De ECB heeft door het besluit staatsobligaties van eurolanden te gaan inkopen, de grens overschreden tussen monetair beleid en begrotingsbeleid. De miljardengaranties die door de EU-landen zijn afgesproken, gaan gepaard met een veel grotere controle door Brussel op de begrotingen van de lidstaten. Dat de Europese Commissie zelf geld leent op de kapitaalmarkt om dit daarna door te lenen aan landen in nood, vormt de kiem van een gecentraliseerd en relatief autonoom begrotingsbeleid door Brussel zelf. En de clausule in het Verdrag van Maastricht dat eurolanden elkaar financieel niet steunen, is op zijn minst in de geest overtreden,' schrijft NRC Handelsblad (betaalde toegang). 'De eurolanden zullen, wil de euro een toekomst hebben, hun economische en budgettaire beleid verregaand moeten coördineren en een flink deel van hun nationale soevereiniteit op dit vlak moeten afstaan. Daar zijn ze afgelopen weekeinde in wezen mee begonnen.'
Langzaam maar zeker zal de macht van de landen verschuiven naar de Europese Centrale Bank en de EU zelf. In de toekomst zullen de landen van de eurozone meer hindernissen moeten nemen en meer onafhankelijkheid moeten afstaan indien ze tot de euro willen toetreden. Dat maakt de fiscale unie sterker, de groei controleerbaar en de stabiliteit aannemelijker. Angela Merkel heeft al opgeroepen om de wortel van het probleem aan te pakken door de budgetten van de lidstaten te consolideren.
Net als Californië en New York, de motoren van de Amerikaanse economie vormen, zullen Frankrijk en Duitsland meer belastingsgeld moeten afstaan aan de kleinere staten. Hun burgers kunnen best al aan dat idee wennen.