Op dinsdag 11 mei gaf de Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin in Brussel een lezing voor de Econopolis Economic Encounter:
”a Sustainable New Deal”. Deze lezing werd georganiseerd door het Belgische Econopolis. De regie van de lezing stond onder leiding van de Belgische econoom Geert Noels. Naast Rifkin was de Nederlandse econoom
Willem Middelkoop ook aanwezig.
De lezing ging over de duurzame economie als uitweg uit de crisis. Het economisch model van ongebreidelde consumptie en een grenzeloos grondstoffengebruik loopt namelijk tegen zijn grenzen aan aldus Rifkin. De financiële crisis was volgens Geert Noels van Econopolis maar een eerste uiting van de grote “Econoshock” die volgens hem ons voortbestaan bedreigt. Rifkin voorspelde in de jaren 70 al de vraag naar biotechnologie en voorspelde in de jaren 80 de forse imbalans van de hoeveelheid voedsel versus de vraag ernaar.
Teveel mensen, te weinig capaciteit
”Wellicht kan de mensheid uitgeroeid worden door zichzelf en dat kan zelfs deze eeuw nog. De groei naar 9 miljard mensen op aarde is krankzinnig” zo opende Rifkin de lezing. De enorme groei van 1 miljard mensen van India en China is tegen de grenzen aan van wat mogelijk is zo stelde Rifkin. De olieprijs moet daarom zeker omhoog gaan, Rifkin noemt al koersdoel 150 USD per barrel.
Mensheid wordt bedreigd
”Nu gaan we de rekening betalen van de enorme groei van de afgelopen decennia sinds de industriële revolutie. Mocht de huidige stijging van de temperatuur doorgaan dan is de kans dat de mensheid nog deze eeuw uitsterft hoger dan 70% “ aldus Rifkin. Met deze woorden gaf Rifkin de toon aan. Voor iedere graad stijging geldt dat ontzettend veel meer natuurrampen gaan voordoen. Hongersnoden, tornado’s etc. zullen vaker gaan voorkomen. Rifkin vraagt zich af wat er met de mensheid mis is nu hij ziet dat de huidige gang van zaken tot de ondergang leidt.
Egoïsme is aangeboren
Dit wordt mede veroorzaakt door de natuurlijke drang van de mens om voor zichzelf te kiezen en daarna pas aan de anderen. Dit wordt al door experimenten met baby’s waargenomen en Rifkin ziet hier in het bewijs voor het egoïsme van de mens. 6,8 miljard mensen op deze aarde die voor zichzelf kiezen is een krankzinnig en onrealistisch aantal aldus Rifkin.
Rifkin constateert tijdens de diverse industriële ontwikkelingen bepaalde structurele veranderingen. Rifkin noemt de bloedverwantschap, daarna de religieuze verwantschappen gevolgd door de nationale verwantschappen en nu zitten we in de tijd van communicatieverwantschappen.
”Sec al door via een blackberry een bericht te kunnen versturen aan 2 miljard ontvangers heeft de mens nu meer vermogen dan een televisiekanaal 15 jaar terug” aldus Rifkin.
Oplossingen voor de milieuproblemen
Rifkin stelde dat het zeker mogelijk is om de huidige enorme Co2-uitstoot fors te kunnen reduceren. De meeste uitstoot wordt veroorzaakt door de veeteelt. Door te kiezen voor minder vlees op het bord zouden consumenten al een flinke stap kunnen maken aldus Rifkin. Verder is nog veel mogelijk op het gebied van transport: efficiëntere planningen, samenwerkingen en zuinigere voertuigen zouden een flinke stap voorwaarts zijn qua Co2-reductie aldus Rifkin.
Verder meldde Rifkin dat door bestaande gebouwen en kantoren aan te passen er veel
2 gebouwen 3 transport 1 veeteelt
Door gebouwen aan te passen kan er veel energie geproduceerd worden: energie-recycling en collectoren noemt.
Renewables
Het delen van energie in Europa ziet Rifkin als de grote uitdaging voor de EU. De EU ziet Rifkin als de grootste economie ter wereld. De VS telt minder zwaar omdat het minder schulden heeft. Ook China en India tellen minder zwaar omdat hun welvaart nog steeds fors lager is dan die van de EU. In de EU is de spaargraad het hoogste en dat is een forse steun voor de EU.
PANELDISCUSSIE
Middelkoop stelt dat zelfs de meest optimistische analisten ervan uitgaan dat er een peakoil aankomt. Bij peakoil kan de productie niet meer groeien. Er wacht dus een nijpend tekort aan olie. De laatste jaren heeft de netto-productie van olie niet meer gegroeid terwijl de vraag naar olie juist wel doorgaat. Middelkoop stelt dat de kredietcrisis van permanente aard is. De recente ingrepen bij Griekenland zijn geen duurzame oplossingen, de problemen worden juist groter want door de kapitaalinjecties zijn er juist nieuwe extra schulden gecreerd. De nationalisaties van de grootste bank, de grootste verzekeraar en de grootste producent zijn een bewijs van de achteruitgang van het Amerikaanse kapitalisme. Ook in UK zijn de probolemen zeer groot. Middelkoop verwacht dat vrijwel alle overheden hun overheidsbestedingen moeten beperken. Technisch zijn alle EU landen failliet wanneer ook de offbalance exposures worden meegenomen (pensioenbetalingen, zorg etc.). Verder duidt Middelkoop op de huidige schulden van Japan die nu hoger zijn die na de 2e wereldoorlog.
Tea Party potentieel gevaar
Ook is Middelkoop sceptisch over de Amerikaanse politiek want recent was er een grote demonstratie van de Tea Party met 1 miljoen demonstranten die zeer tegen de regering Obama zijn. Deze demonstratie werd sterk verzwegen door de media maar er broedt dus veel weerstand. Rifkin sloot zich hier bij aan meldde dat ook bijna iedere Amerikaan een geweer thuis heeft en dit dus niet veel hoop biedt.
Eurozone blijft waarschijnlijk intact
Als oplossing voor de crisis noemt Middelkoop uit de euro stappen voor NL, Du en de Scandinavische landen. Het uitstappen uit de euro is echter niet realistisch aldus Middelkoop. De voorspellingen van Martien van Winden duiden hier echter wel op. Cash en obligaties zijn weggegooid geld aldus Middelkoop. Rifkin pleit voor economische ontwikkelingsplannen voor alle landen in de wereld. Een andere optie dan een pas op de plaats is er niet aldus Rifkin.