De pijn van Europa: het einde van een smakeloze grap
Vanop afstand bekeken zijn Europeanen een zelfgenoegzaam en ondankbaar volk. Gewend als ze het zijn om te worden gepamperd van bij hun geboorte tot aan het graf, dankzij ‘s werelds meest vrijgevige welzijnsvoorzieningen, gillen ze als verwende kinderen wanneer hen wordt gevraagd wat van hun speelgoed af te staan.
Besparingsprogramma's
Met deze intro start Charlemagne, het Europablog van het zakentijdschrift The Economist deze week een stuk over de besparingsprogramma’s die in verschillende Europese landen worden doorgevoerd.
Maar er is meer, schrijft Charlemagne. Europeanen kunnen maar moeilijk accepteren dat ze langer zullen moeten werken en minder geld van de staat zullen krijgen omdat het een bruusk einde maakt aan een decennialange illusie van vooruitgang naar een steeds meer geciviliseerde maatschappij.
Paradijs
Al die jaren leek Europa op weg te zijn naar het paradijs: korte werkdagen, een vroeg (en liefst brug-)pensioen, elk jaar opnieuw vijf weken betaald verlof, een 35-urenweek en (in de tijd onbeperkte) werkloosheidsuitkeringen zodra het een beetje tegenzat. Een wereld waarin de staat voor de burger dacht en niet omgekeerd, zodat het individu enkel nog moest bezig zijn met gelukkig te worden.
Dat sociaal model ligt nu op apegapen en het besef groeit dat er weinig van overblijft. Deze pseudo-welvaart werd na de eerste oliecrisis van 1973 steeds vaker gefinancierd met geleend geld; een hypotheek -als een smakeloze grap- op de rug van de toekomstige generaties.
In zowat alle landen van Europa (België uitgezonderd, want geen regering) wordt nu aan die verworven rechten getornd. Omdat ze niet langer te betalen zijn. En dat is tornen aan de ziel van Europa. Toch wisten Europeanen diep van binnen dat ze niet voor eeuwig boven hun stand konden blijven leven. Want het was toch niet normaal dat de financiële markten en niet de politici plots met die boodschap kwamen aandraven.
Veel vrije tijd
En was de Franse 35-urenweek niet vooral een teken dat er geen jobs meer werden gecreëerd, eerder dan dat zo het bewijs werd geleverd dat wij slimmer waren dan de rest van de wereld? Hadden we niet te veel vrije tijd, maar te weinig geld om er iets mee te doen? Was het normaal om gezonde mensen op hun zestigste met pensioen te sturen?
De crisis in de eurozone heeft al deze hypocrisises nu blootgelegd. En alle stakingen en vakbondspraat ten spijt, gaan de broodnodige hervormingen in de verschillende landen gewoon door. De betogingen trekken minder volk en de berusting dat het voorbij is groeit. De Griekse premier Papandreou geniet -ondanks een nooit gezien besparingsplan- nog altijd de voorkeur van 50% van zijn landgenoten.
Het kan nog even duren vooraleer Europeanen beslissen om hun idealen wat te temperen in ruil voor een het behoud van hun levensstijl, besluit Charlemagne. Pas als ze dat doen maken ze echt vooruitgang.