Op dinsdag 12 oktober sprak Nassim Taleb bij de Economic Encounter van het Belgische Econopolis. Taleb is wereldberoemd van de bestsellers ‘The Black Swan’ en de opvolger daarvan ‘Fooled by Randomness’. Taleb’s stokpaard is natuurlijk de zwarte zwaan. Hiermee bedoelt hij de onderschatting van impacts van catastrofes waarvan de waarschijnlijkheid ook nog eens onderschat wordt. Hoe onwaarschijnlijker het event hoe groter de impact is het credo van Taleb.
BP , Lehman Brothers en Toyota zijn goede voorbeelden van zwarte zwanen. Deze bedrijven gingen juist bezuinigen op hun veiligheidsprocessen en hebben daarom een forse prijs moeten betalen. Taleb stelde dat dit puur door winstbejag kwam: ”Je moet ook geen bonussen voor kostenbesparingen uitgaan delen bij de managers van een kernreactor” was zijn stellige mening die de hele zaal deelde. Bij BP en Toyota gingen de bedrijven niet ten onder door de zwarte zwaan (het onderschatte event met de enorme impact) maar bij Lehman Brothers sloeg de zwarte zwaan genadeloos toe.
Geen wet van de grote getallen
Taleb verwees in zijn presentatie naar een analist van Lehman Brothers die stelde dat de kans op een shake-out in de financiële sector 1 op de 10.000 jaar is. Dit was volgens Taleb een ridicule veronderstelling want dit kan iedereen wel roepen zonder het bewijzen. ”De regel van de wet van de grote getallen gaat zeker niet op in de financiële wereld, alleen in de fysica kan iemand dat stellen” aldus Taleb. Niemand op de wereld kan dit bewijzen en zo hekelde Taleb diverse andere uitspraken van economen die onzinnig zijn. Rendementen zijn daarom ook zeker niet normaal-verdeeld. Veronderstellingen die gebaseerd zijn lineairiteiten kunnen dus zo de prullenbak in.
Soorten zwarte zwanen
Om te beoordelen wat zwarte zwanen zijn en wanneer die kunnen geschieden dienen ze eerst geïdentificeerd te worden. Taleb maakt onderscheid tussen robuste zwarte zwanen en breekbare zwarte zwanen. Een robuuste zwarte zwaan is prima, de gevolgen daarvan zijn immers in de hand te houden. Een breekbare zwarte zwaan impliceert een veel grotere impact. Lehman Brothers was hier een typisch voorbeeld van: de kans op de val van deze bank werd mateloos onderschat en de gevolgen werden ook onderschat. Hierna kwam er een domino-effect en nu hoor je mensen roepen van “ik zag het wel aankomen”. Dergelijke opmerkingen storen Taleb mateloos.
Huidig internettijdperk is een zwarte zwaan
Taleb verwees in zijn presentatie naar de broosheid van het huidige internettijdperk. Hij zei dat hij boeken van meer dan 100 jaar oud in zijn collectie heeft en die nog leesbaar zijn ook. Daarnaast heeft wij ook computerbestanden van amper 7 jaar oud maar kan hij niet meer gebruiken. Het huidige internettijdperk heeft daarom ongemerkt zeker gevaren en is een voorbeeld van een breekbare zwarte zwaan. Taleb gaf aan dat er zo ontzettend veel afhangt van het goed werken van de moderne communicatie dat als daar iets mis mee gaat dat de gevolgen dan ook enorm zullen zijn.