Taleb: financiële wereld zit in Extremistan, Markowitz de prullenbak in

Tijdens een lezing in Brussel gaf Nassim Taleb (auteur van onder andere “The Black Swan”) aan dat er verschillende regimes op de wereld zijn die frequenties van gebeurtenissen bepalen. Nassim’s beroemde zwarte zwaan verwijst naar een gebeurtenis waarvan de waarschijnlijkheid onderschat werd en de gevolgen ook onderschat. Dit meestal met desastreuze gevolgen tot gevolg. Natuurlijk wil iedereen van te voren weten wat een zwarte zwaan kan zijn maar hoe kan men dat van te voren onderkennen?

nassim talebMediochristian: alles redelijk voorspelbaar
Om dit verder uit te leggen beschreef Taleb de 2 groepen waren grosso modo bepaalde wetenschappen/werkgebieden zich bevinden. Het ene gebied is Mediochristian: in deze wereld zijn de gebeurtenissen redelijk voorspelbaar en zijn de gevolgen ook redelijk in te schatten. In Mediochristian is er geen onderdeel dat een overheersend grote impact kan hebben. Grafisch gezien zijn de ontwikkelingen in Mediochristian dan ook normaal verdeeld: de bell-curve is hier dus van toepassing. Statistieken zoals gemiddelden, standaarddeviaties en correlaties zijn in deze wereld zeer betrouwbaar aldus Taleb. Zo bevindt fysica zich in Mediochristian; dit omdat fysica relatief eenduidig is met veel lineaire verbanden (water zal altijd gaan koken als de temperatuur ervan naar 100 graden gaat is een voorbeeld daarvan). In Mediochristian is het leven dus redelijk voorspelbaar en stabiel.

Extremistan
Het tegenoverstelde kamp van Mediochristian is Extremistan. In Extremistan zijn gebeurtenissen zeer lastig te voorspellen en dat geldt ook voor hun gevolgen. Hier is er sprake van een zeer kleine groep die een zeer grote impact kan hebben. De financiële wereld bevindt zich bij uitstek in Extremistan. Hier in is er amper tot geen voorspelbaarheid en is er zeer veel diffuusheid over gevolgen van bepaalde gebeurtenissen. In Extremistan is er zoveel onzekerheid en zijn statistieken daarom ook vaak onbruikbaar.

”Het gros van de gebeurtenissen hangt af van uitzonderingen” aldus Taleb. Hij verwees naar het kleine aantal aandelen dat meestal de toon zet op de beurzen. ”In de VS zijn ruim 12.000 beursgenoteerde bedrijven, de helft van de totale marktkapitalisatie zit echter bij een select groepje van 200 tot 300 bedrijven” zo voegde Taleb toe. Deze totale niet-lineariteit is extreem aanwezig in de financiële wereld maar is niet uniek. Taleb gaf aan dat er in de VS jaarlijks ruim 600.000 boeken gepubliceerd worden. Het gros van de totale omzet is echter afkomstig van een handjevol boeken. Het succes of het falen van een groep wordt dus bepaald door een nihil groepje.

Ook Markowitz de prullenbak inHarry Markowitz
Ook de oud-Nobelprijswinnaar Harry Markowitz kan bij Taleb geen goed doen. Markowitz is bekend van het model van de efficiënte portefeuille. Hierbij zou door een bepaalde combinatie van aandelen de optimale portefeuille samengesteld kunnen worden. ”Dit is klinkklare onzin want het gros van het marktendement wordt juist bepaald door een handjevol aandelen. Beleggers moeten daarom zeer veel aandelen in hun portefeuille opnemen om de boot niet te missen” aldus Taleb.

Wereld nu ook in Extremistan
”De situatie in de wereld begint steeds meer op Extremistan te lijken. Per seconde vliegen er miljarden de wereld rond. Het is juist de gemakkelijkheid die het gevaar herbergt” aldus Taleb. Het snelle failliet van IJsland doordat spaarders heel snel hun geld wilden opnemen is daar een voorbeeld van (dito het Nederlandse DSB). Vooral door de opkomst van social media zoals Twitter en Linkedin kunnen geruchten zich razendsnel verspreiden, ook al zijn ze niet waar. Dit is een extreem gevaarlijke situatie aldus Taleb. ”Een directeur van een gezonde bank kan in het restaurant zitten en even naar de wc gaan, als ie dan terug is kan zijn hele bank totaal failliet zijn. Zo snel kan het gaan.” aldus Taleb.