Bernanke gaat weer met geld strooien - dit zijn de gevolgen
Afgelopen week werd bekend dat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve genaamd (ofwel de FED), de komende kwartalen voor een extra bedrag van US $ 600 miljard aan obligaties gaat opkopen. Aandelenbeurzen reageerden euforisch, en bereikten de hoogste niveaus in jaren. Hieronder leest u wat dit beleid concreet inhoudt, en wat de gevolgen ervan zullen zijn.
Eerste pijlen zijn verschoten...
Waar de Europese Centrale Bank eigenlijk simpelweg als taak heeft de inflatie niet boven (of veel onder) de 2% te laten uit te laten komen, kent de Amerikaanse FED een wat bredere taakstelling. Zij heeft naast een inflatiedoelstelling ook een doelstelling voor economische groei. En indirect dus ook voor de werkgelegenheid, deze hangt immers weer samen met de economische groei.
Gebruikelijk voor centrale bankiers is dat zij de korte (interbancaire) rente aanpassen, om daarmee hun doelen na te streven. Sinds eind 2008 zette de FED dit rentewapen reeds 10 keer in en verlaagde zij de rente van 5,25% naar 0 tot 0,25%. Sindsdien bevindt de korte rente zich op dergelijke extreem lage niveaus, en aangezien het verder verlagen van de korte rente nu niet meer kan is dit wapen inmiddels eigenlijk uitgewerkt.
De werkloosheid in de Verenigde Staten bevindt zich echter nog altijd op een niveau van net onder de 10%. Om de economie een extra impuls te geven - en de situatie op de arbeidsmarkt daarmee eveneens te verbeteren - heeft de FED een "Plan B" bedacht.
"Plan B"
Plan B, economen spreken over 'quantitative easing', houdt het opkopen van obligaties in door de FED. Dit is niet meer of minder dan het simpelweg creëren van extra geld.
Door de aangekondigde opkoopprogramma 's neemt de vraag naar obligaties toe en stijgt dus de prijs ervan (de obligatiekoersen). Stijgende obligatiekoersen zorgen voor dalende rentes: stijgt de prijs van een obligaties immers dan daalt het rendement. En een dalende rente is nu precies wat de FED voor ogen heeft.
Een lagere rente maakt het voor particulieren en bedrijven goedkoper om geld te lenen om bijvoorbeeld investeringen te kunnen doen. Dat leidt ertoe - zo is althans het plan - dat de werkgelegenheid eveneens aantrekt.
Zelf vragen we ons overigens wel af of de volledige US $ 600 miljard zal worden aangewend om zoals aangekondigd tot het najaar van 2011 iedere maand voor US $ 75 miljard obligaties op te kopen. De Amerikaanse economie is immers reeds in herstel en heel gangbaar is dat na een recessie de werkgelegenheid zich pas met enige tijd vertraging herstelt. Recente werkgelegenheidscijfers zijn in ieder geval bemoedigend.
Indirecte gevolgen
Een lagere rente maakt het minder interessant geld in Amerikaanse obligaties aan te houden. Gedeeltelijk zal het gecreëerde geld dan ook een weg vinden buiten Amerika zelf, in de zoektocht naar rendement. Als gevolg hiervan mag een verzwakking van de dollar verwacht worden, wat op zichzelf weer een extra stimulans oplevert voor de Amerikaanse economie: de export zal daardoor immers toenemen en de import afnemen. Dat is goed nieuws voor de Amerikaanse productie, en voor de werkgelegenheid aldus.
Overigens blijft het koffiedik kijken of de dollar daadwerkelijk verder zal verzwakken. Valutabewegingen laten zich uiterst lastig voorspellen. Sinds augustus - toen Bernanke voor het eerst stelde te overwegen extra Amerikaanse staatsobligaties op te kopen - daalde de dollar al zo'n 10% ten opzichte van de euro. Heel wel mogelijk dus dat de valutamarkten reeds op geldcreatie geanticipeerd hebben, en de huidige informatie dus ook al in de (valuta)koersen verwerkt zit.
Slecht nieuws voor spaarders, goed nieuws voor beleggers
De nieuwe geldverruiming is slecht nieuws voor spaarders en voor al degenen die afhankelijk zijn van inkomsten uit vastrentende waarden. Voor hen zal het steeds moeilijker blijken alternatieven te vinden die een fatsoenlijk rendement opleveren.
Hoewel nu niet direct actueel geldt dat met de geldverruiming ook de kans op inflatie op termijn verder vergroot wordt. Er is nu immers simpelweg meer geld in omloop, terwijl de hoeveelheid assets die dit geld najaagt onveranderd is. De geldcreatie is dan ook positief voor de prijzen van aandelen, grondstoffen en onroerend goed. Niet geheel verwonderlijk dan ook dat nogal wat aandelenbeurzen afgelopen week de hoogste koersniveaus in jaren bereikten.
Hendrik Oude Nijhuis
Eerste pijlen zijn verschoten...
Waar de Europese Centrale Bank eigenlijk simpelweg als taak heeft de inflatie niet boven (of veel onder) de 2% te laten uit te laten komen, kent de Amerikaanse FED een wat bredere taakstelling. Zij heeft naast een inflatiedoelstelling ook een doelstelling voor economische groei. En indirect dus ook voor de werkgelegenheid, deze hangt immers weer samen met de economische groei.
Gebruikelijk voor centrale bankiers is dat zij de korte (interbancaire) rente aanpassen, om daarmee hun doelen na te streven. Sinds eind 2008 zette de FED dit rentewapen reeds 10 keer in en verlaagde zij de rente van 5,25% naar 0 tot 0,25%. Sindsdien bevindt de korte rente zich op dergelijke extreem lage niveaus, en aangezien het verder verlagen van de korte rente nu niet meer kan is dit wapen inmiddels eigenlijk uitgewerkt.
De werkloosheid in de Verenigde Staten bevindt zich echter nog altijd op een niveau van net onder de 10%. Om de economie een extra impuls te geven - en de situatie op de arbeidsmarkt daarmee eveneens te verbeteren - heeft de FED een "Plan B" bedacht.
"Plan B"
Plan B, economen spreken over 'quantitative easing', houdt het opkopen van obligaties in door de FED. Dit is niet meer of minder dan het simpelweg creëren van extra geld.
Door de aangekondigde opkoopprogramma 's neemt de vraag naar obligaties toe en stijgt dus de prijs ervan (de obligatiekoersen). Stijgende obligatiekoersen zorgen voor dalende rentes: stijgt de prijs van een obligaties immers dan daalt het rendement. En een dalende rente is nu precies wat de FED voor ogen heeft.
Een lagere rente maakt het voor particulieren en bedrijven goedkoper om geld te lenen om bijvoorbeeld investeringen te kunnen doen. Dat leidt ertoe - zo is althans het plan - dat de werkgelegenheid eveneens aantrekt.
Zelf vragen we ons overigens wel af of de volledige US $ 600 miljard zal worden aangewend om zoals aangekondigd tot het najaar van 2011 iedere maand voor US $ 75 miljard obligaties op te kopen. De Amerikaanse economie is immers reeds in herstel en heel gangbaar is dat na een recessie de werkgelegenheid zich pas met enige tijd vertraging herstelt. Recente werkgelegenheidscijfers zijn in ieder geval bemoedigend.
Indirecte gevolgen
Een lagere rente maakt het minder interessant geld in Amerikaanse obligaties aan te houden. Gedeeltelijk zal het gecreëerde geld dan ook een weg vinden buiten Amerika zelf, in de zoektocht naar rendement. Als gevolg hiervan mag een verzwakking van de dollar verwacht worden, wat op zichzelf weer een extra stimulans oplevert voor de Amerikaanse economie: de export zal daardoor immers toenemen en de import afnemen. Dat is goed nieuws voor de Amerikaanse productie, en voor de werkgelegenheid aldus.
Overigens blijft het koffiedik kijken of de dollar daadwerkelijk verder zal verzwakken. Valutabewegingen laten zich uiterst lastig voorspellen. Sinds augustus - toen Bernanke voor het eerst stelde te overwegen extra Amerikaanse staatsobligaties op te kopen - daalde de dollar al zo'n 10% ten opzichte van de euro. Heel wel mogelijk dus dat de valutamarkten reeds op geldcreatie geanticipeerd hebben, en de huidige informatie dus ook al in de (valuta)koersen verwerkt zit.
Slecht nieuws voor spaarders, goed nieuws voor beleggers
De nieuwe geldverruiming is slecht nieuws voor spaarders en voor al degenen die afhankelijk zijn van inkomsten uit vastrentende waarden. Voor hen zal het steeds moeilijker blijken alternatieven te vinden die een fatsoenlijk rendement opleveren.
Hoewel nu niet direct actueel geldt dat met de geldverruiming ook de kans op inflatie op termijn verder vergroot wordt. Er is nu immers simpelweg meer geld in omloop, terwijl de hoeveelheid assets die dit geld najaagt onveranderd is. De geldcreatie is dan ook positief voor de prijzen van aandelen, grondstoffen en onroerend goed. Niet geheel verwonderlijk dan ook dat nogal wat aandelenbeurzen afgelopen week de hoogste koersniveaus in jaren bereikten.
Hendrik Oude Nijhuis
