De opluchting op de financiële markten over de miljardensteun van de EU en het IMF aan Ierland was maandag van korte duur. Even wonnen de aandelenbeurzen en de euro terrein, maar al snel maakte de korte opleving plaats voor zorgen dat de schuldencrisis zich naar andere zwakke eurolanden verspreidt.
Portugal en mogelijk Spanje zijn volgens kenners de volgende eurolanden die een beroep moeten doen op het noodfonds van de EU. ''Hulp aan Portugal is haast onvermijdelijk'', zei de Portugese analist Filipe Garcia maandag tegen persbureau Reuters. ''Ik weet niet of het nog dit jaar, of volgend jaar zal gebeuren.''
Ierland
Ierland is na Griekenland het tweede land dat een beroep heeft gedaan op het noodfonds. Voor Griekenland is er 110 miljard euro beschikbaar gesteld. Hoeveel Ierland precies krijgt is nog onduidelijk, maar volgens schattingen kan dit bedrag oplopen tot 90 miljard euro.
De redenen dat de landen aan de bel trokken, zijn zeer verschillend van aard, lichtte analist Martin van Vliet van ING toe. Griekenland is in de problemen gebracht door de eigen regering, die met de verkeerde statistieken rekende. In Ierland zijn de bankensector en de vastgoedbranche verantwoordelijk voor de crisis na jaren van snelle economische groei. In Portugal staat de economie er structureel slechter voor dan elders in Europa.
Portugal
Van Vliet vindt niet dat er automatisch van moet worden uitgegaan dat Portugal bij de eurolanden gaat aankloppen voor hulp. ''Ik weet niet of Portugal daar wel zo op gebrand is; het land moet daar een hoop soevereiniteit voor inleveren. Portugal heeft structureel een zwakke economische positie. Het afgelopen jaar is er juist sprake van een herstel, weliswaar zwak, maar toch.''
De analist benadrukt dat het noodplan een vangnet is; een laatste redmiddel. ''Daar spring je pas in als het echt nodig is.''
Gezond
De Europese Commissie herhaalde maandag vertrouwen te hebben in Portugal. De bankensector is gezond en het land is goed op weg met een bezuinigingsplan dat onlangs door het parlement is goedgekeurd, aldus de commissie.
Ook de Portugese premier Jose Socrates benadrukte dat zijn land geen financiële steun nodig heeft. Hij zei te hopen dat nu de Ieren het noodfonds aanboren, er een einde komt aan de onzekerheid op de financiële markten.
Voorwaarden
Nu Ierland op steun kan rekenen, wordt het land nog nauwkeuriger in de gaten gehouden door de EU. De exacte voorwaarden van de steun zijn nog niet bekend. Maar Jean-Claude Juncker, voorzitter van de eurogroep, toonde zich maandag streng door te stellen dat als de Ieren zich de komende vier jaar niet aan hun geplande bezuinigingsslag van 15 miljard euro houden, het noodplan niet voldoende is om het land uit de crisis te helpen.
Minister van Financiën Jan Kees de Jager noemde de steun eerder al van belang voor de stabiliteit in de eurozone. Aantasting daarvan kan gevolgen hebben voor de Nederlandse pensioenen, spaargeld en werkgelegenheid. De minister wees erop dat de steunverlening in de vorm van garanties plaatsvindt. ''Het kost de Nederlandse belastingbetaler niks.''