Pensioenstels moeten op de schop om de vergrijzing het hoofd te kunnen bieden
Tijdens een door Kempen & Co. georganiseerd congres over pensioenen werd duidelijk dat er nog zeer veel uiteenlopende visies zijn over hoe de enorme pensioenproblematiek op te kunnen lossen. Jarenlang gold het Nederlandse pensioenstelsel als wereldwijd de beste maar die reputatie werd vooral opgedaan toen de dekkingsgraden rond de 250% noteerden aldus Jaap Koelewijn van de universiteit Nyenrode. Met de nu forse lagere dekkingsgraden van amper boven de 100% is er veel spanning tussen de diverse belanghebbenden.
Pensioendiscussie negeert gepensioneerden
Emeritus hoogleraar toegepaste economie bij de Universiteit van Amsterdam en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG), Bernhard van Praag voerde een betoog ten behoeve van de huidige gepensioneerden. Als voorzitter vertegenwoordigt van Praag daarmee de stem van zijn ruim 150.000 leden. Van Praag ergert zich aan het feit dat de stem van de mensen waar het om gaat (nu ruim 2,5 miljoen gepensioneerden) vrijwel niet gehoord wordt in de discussie. ”De huidige discussie onttrekt zich totaal aan de mensen waar het juist om gaat” aldus de emeritus hoogleraar. Volgens van Praag wordt de discussie vooral binnenskamer gevoerd terwijl juist een actief overleg met alle partijen noodzakelijk is.
”Premies kunnen omhoog"
Van Praag is van mening dat de pensioenpremies nog wel een stuk omhoog kunnen. Natuurlijk is hier veel weerstand tegen maar Van Praag weerlegt dat door te stellen dat enquêtes van het Financiële Dagblad stelden dat wanneer mensen geïnformeerd worden naar de noodzaak tot een hogere premie ze er zeker bereid toe zijn. Daarnaast stelde Van Praag dat de werkende bevolking zeker nog langer door kan werken. ”De mensen leven nu eenmaal fors langer zodat dit zeker een voor de hand liggende keuze is. De invoering van het langer werken moeten we echter niet uitspreiden over een lange periode maar we zouden nu al kunnen beginnen met bijvoorbeeld ieder jaar er een maand aan toe te voegen" aldus van Praag.
Inflatiebeteugeling moet in gang gezet worden
Verder stelde van Praag dat op zijn minst frappant is dat wij nu in een toch monetair zeer stabiele omgeving niet in staat zijn om de inflatie te kunnen beteugelen. Ook hier is nog veel winst te behalen zo stelde van Praag. Ondanks de mogelijkheden om de inflatie te kunnen bestrijden pleit van Praag ook sterk voor indexaties. De hogere uitkeringen zouden dus deels gerechtvaardigd kunnen worden door de hogere pensioenpremies. Van Praag voegde er verder aan toe dat de discussie over de pensioenen nu veel te veel op CAO-niveau gevoerd wordt terwijl deze juist collectief vanuit Den Haag gedirigeerd zou moeten worden.
Andere vorm van pensioenpremies nodig
Als tegenhanger van Van Praag kwam Theo Kocken, CEO Cardano Group en professor risicomanagement bij de Vrije Universiteit Amsterdam, aan het woord. Volgens Kocken wordt het huidige probleem van instabiliteit niet opgelost met hogere premies. Als rekenvoorbeeld stelde Kocken dat een premiestijging van 20% naar 22% (is 10% meer) neer komt op 2.5 miljard euro (dus 10% van 25 miljard). Dit is slechts 0.3% van de totale verplichtingen en is dus een druppel op een gloeiende plaats volgens de professor. Na schokken in de dekkingsgraad van tientallenprocenten kun je daarmee niet een stelsel stabiliseren. Als alternatieve oplossing haalde Kocken een combinatiepremie aan. Dit houdt in een premie een vaste en een variabele component.
De vaste component moet zeer defensief belegd gaan worden en de downside beperken. De variabele component zou meer risicovol belegd kunnen worden om zo een eventuele indexatie mogelijk te maken. ”We kunnen dus wel aan de vorm van de premie sleutelen maar niet aan de hoogte ervan” aldus Kocken. Daarnaast onderstreepte Kocken nogmaals de fundamentele mismatch van de pensioenen. Zo werkt de arbeidsbevolking tussen de 35 en 40 jaar maximaal maar de lengte van de pensioenduur (omdat de mensen ouder worden) is wel met 30% toegenomen de laatste decennia. Met een huidige premie van 20%, dat neerkomt op 1 dag per week betalen voor het pensioen, moeten we heel wat jaren langer werken wil er weer balans zijn tussen inleg, spaarperiode en pensioenperiode.
Pensioendiscussie negeert gepensioneerden
Emeritus hoogleraar toegepaste economie bij de Universiteit van Amsterdam en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG), Bernhard van Praag voerde een betoog ten behoeve van de huidige gepensioneerden. Als voorzitter vertegenwoordigt van Praag daarmee de stem van zijn ruim 150.000 leden. Van Praag ergert zich aan het feit dat de stem van de mensen waar het om gaat (nu ruim 2,5 miljoen gepensioneerden) vrijwel niet gehoord wordt in de discussie. ”De huidige discussie onttrekt zich totaal aan de mensen waar het juist om gaat” aldus de emeritus hoogleraar. Volgens van Praag wordt de discussie vooral binnenskamer gevoerd terwijl juist een actief overleg met alle partijen noodzakelijk is. ”Premies kunnen omhoog"
Van Praag is van mening dat de pensioenpremies nog wel een stuk omhoog kunnen. Natuurlijk is hier veel weerstand tegen maar Van Praag weerlegt dat door te stellen dat enquêtes van het Financiële Dagblad stelden dat wanneer mensen geïnformeerd worden naar de noodzaak tot een hogere premie ze er zeker bereid toe zijn. Daarnaast stelde Van Praag dat de werkende bevolking zeker nog langer door kan werken. ”De mensen leven nu eenmaal fors langer zodat dit zeker een voor de hand liggende keuze is. De invoering van het langer werken moeten we echter niet uitspreiden over een lange periode maar we zouden nu al kunnen beginnen met bijvoorbeeld ieder jaar er een maand aan toe te voegen" aldus van Praag.
Inflatiebeteugeling moet in gang gezet worden
Verder stelde van Praag dat op zijn minst frappant is dat wij nu in een toch monetair zeer stabiele omgeving niet in staat zijn om de inflatie te kunnen beteugelen. Ook hier is nog veel winst te behalen zo stelde van Praag. Ondanks de mogelijkheden om de inflatie te kunnen bestrijden pleit van Praag ook sterk voor indexaties. De hogere uitkeringen zouden dus deels gerechtvaardigd kunnen worden door de hogere pensioenpremies. Van Praag voegde er verder aan toe dat de discussie over de pensioenen nu veel te veel op CAO-niveau gevoerd wordt terwijl deze juist collectief vanuit Den Haag gedirigeerd zou moeten worden.
Andere vorm van pensioenpremies nodig
Als tegenhanger van Van Praag kwam Theo Kocken, CEO Cardano Group en professor risicomanagement bij de Vrije Universiteit Amsterdam, aan het woord. Volgens Kocken wordt het huidige probleem van instabiliteit niet opgelost met hogere premies. Als rekenvoorbeeld stelde Kocken dat een premiestijging van 20% naar 22% (is 10% meer) neer komt op 2.5 miljard euro (dus 10% van 25 miljard). Dit is slechts 0.3% van de totale verplichtingen en is dus een druppel op een gloeiende plaats volgens de professor. Na schokken in de dekkingsgraad van tientallenprocenten kun je daarmee niet een stelsel stabiliseren. Als alternatieve oplossing haalde Kocken een combinatiepremie aan. Dit houdt in een premie een vaste en een variabele component. De vaste component moet zeer defensief belegd gaan worden en de downside beperken. De variabele component zou meer risicovol belegd kunnen worden om zo een eventuele indexatie mogelijk te maken. ”We kunnen dus wel aan de vorm van de premie sleutelen maar niet aan de hoogte ervan” aldus Kocken. Daarnaast onderstreepte Kocken nogmaals de fundamentele mismatch van de pensioenen. Zo werkt de arbeidsbevolking tussen de 35 en 40 jaar maximaal maar de lengte van de pensioenduur (omdat de mensen ouder worden) is wel met 30% toegenomen de laatste decennia. Met een huidige premie van 20%, dat neerkomt op 1 dag per week betalen voor het pensioen, moeten we heel wat jaren langer werken wil er weer balans zijn tussen inleg, spaarperiode en pensioenperiode.
