Tijdens een presentatie bij Fondsevent lichtte Pim van Vliet van Robeco wederom de risico-anomalie toe. Van Vliet, gepromoveerd aan de Erasmus Universiteit, staat bekend om diverse onderzoeken op het vakgebied van rendement versus risico. Het blijkt dat rendement en risico zeker niet hand in gaan zo als de standaard economieboeken ons willen doen geloven. Grondleggers van het rechtlijnige verband tussen rendement en risico zijn de bekende economen Harry Markowitz, Eugene Fama en Kenneth French. Harry Markowitz is de grondlegger van de moderne portefeuille theorie en Fama & French zijn bekend van hun 3-factor model dat rendementen van aandelen verklaard. Het fundament van een rechtlijnig verband tussen rendement en risico bij hun onderzoeken staat door de onderzoeken van Van Vliet en Robert Haugen inmiddels op losse schroeven.
Keuze voor hoog risico wordt niet beloond ”Een eenheid extra risico betekent zeker niet automatisch een eenheid extra rendement. Beleggers kiezen echter bijna altijd voor de hoogste Sharpe-ratio’s” aldus van Vliet. Dit betekent dat beleggers meestentijds teveel risico’s in hun portefeuille hebben maar daar niet voor beloond worden. Integendeel, het extra gelopen risico resulteert eerder een lagere rendementen dan hogere. De relatie tussen rendement en risico is dus eerder vlak of negatief. Daarnaast worden beleggers gedreven om teveel naar benchmarks te kijken. Een iets lager rendement dan de benchmark bij een lager risico wordt door de klassieke beleggingsopvattingen al gauw als een underperformance ervaren. Beleggers krijgen door de zucht naar een hoger rendement al gauw het deksel op de neus zo stelt van Vliet.
Laag risico juist aantrekkelijk
Door juist te kiezen voor aandelen met een lager risico kunnen dezelfde rendementen of ook hogere rendementen behaald worden dan aandelen met hogere risico’s. Deze paradox wordt niet alleen bij aandelen gezien maar ook bij de obligatiemarkten.”Maar ook in de filmindustrie zien we dat er geen rechtlijnig verband is tussen rendement en risico’s “ aldus van Vliet. Het blijkt dat duurdere producties uiteindelijk veel minder opleveren dan de goedkopere versies zo blijkt uit diverse onderzoeken.
Aandelen met lage risico’s zijn wereldwijd verspreid. Hierdoor bevat het fonds Robeco Conservative Equities aandelen vanuit de hele wereld en zou het op eerste oog op een mix/emerging markets fonds lijken. Niets is echter minder waar want de keuze voor de titels wordt sec gedaan op basis risicokarakteristieken, ratings en fundamentele factoren.
Invloed dividend zeer sterk
Door aandelen te kiezen op basis van hun fundamentele factoren worden er ook relatief veel hoog dividendaandelen in de portefeuille genomen. De invloed van het dividend moet volgens van Vliet niet onderschat worden. Over de periode van 2001 tot 2011 was dividend zelfs de enige component van de risicopremie op aandelen. Ook voor 1980 was het dividendrendement meestal de enige component die aandelenbeleggers winsten opleverde. Historisch gezien bedraagt het dividendrendement 4,6 procent en de risicopremie op aandelen ligt daar met 4,2 procent net iets onder.
Het succes van de beleggingstrategie met de keuze voor aandelen met de lagere risico’s is inmiddels groeiende. Steeds meer pensioenfondsen hebben de keuze voor het fonds Robeco Conservative Equities inmiddels al gemaakt. Het fonds zal ten tijde van bullmarkten waarschijnlijk achterblijven bij de markten. Maar bij de andere twee scenario’s: een vlakke en een dalende markt is het waarschijnlijk dat het fonds de markten outperformt omdat dan de aandelen met lagere bèta’s het historisch gezien beter doen.