Afnemende vastgoedbeleggingen door onzekerheid

Naar verwachting zullen de beleggingsvolumes in vastgoed in 2011 dalen zo stelt het economisch bureau van ING. Door de onzekerheid van de afloop van de Europese schuldencrisis en de vertraging van de economische groei zijn vastgoedinvesteerders afwachtend. Een hogere opname van kantoren in de eerste helft van 2011 was vooral het gevolg van bestemmingsveranderingen waarbij kantoren worden omgebouwd tot appartementen. Dit geeft de huidige problematiek van overaanbod van de kantorenmarkt weer. Steeds meer kantooreigenaren wachten niet langer op een nieuwe huurder en geven een andere bestemming aan hun pand.

Opnieuw dalende beleggingsvolumes
In de eerste helft van 2011 daalden de beleggingsvolumes met meer dan 10% ten opzichte van dezelfde periode in 2010. Er veranderde voor bijna 2 miljard euro aan commercieel vastgoed van eigenaar. Het beleggingsvolume daalde weer nadat het in 2010 voor het eerst sinds 2007 was gestegen. Door de Europese schuldencrisis en de vertraging van de economische groei maken beleggers pas op de plaats en stellen de aankoop van vastgoed uit. Daarnaast blijven nieuwe transacties ook uit doordat het aanbod beperkt is. Beleggers houden kwalitatief goed vastgoed in eigen portefeuille. ING Economisch Bureau gaat dan ook voor geheel 2011 uit van een lager beleggingsvolume dan in 2010.

Bestemmingswijzigingen geven zwakte kantorenmarkt weer
In de eerste zes maanden van 2011 werd er voor 603.000 m2 aan kantoorruimte opgenomen. Het is voor het eerst sinds vijf jaar dat de kantooropname in het eerste half jaar weer stijgt. De verhoogde opname is vertekend door een hoog aantal onttrekkingen waarbij kantoorpanden worden verbouwd tot bijvoorbeeld appartementen. Deze bestemmingsveranderingen geven de huidige problematiek van overaanbod van de kantorenmarkt weer. Steeds meer eigenaren/beleggers zien geen heil meer in het nog langer zoeken naar een nieuwe huurder voor kantoorruimte en gaan op zoek naar een andere bestemming voor hun pand. Deze trend is positief en een noodzakelijke voorwaarde om tot een nieuw en gezond evenwicht te komen.

Bedrijfsruimtemarkt heeft potentie op lange termijn
Het omzetherstel van de belangrijkste gebruikers - groothandel, industrie en transport - van bedrijfsruimten is zichtbaar op de betreffende vastgoedmarkt. Gebruikers van bedrijfsruimten huren nieuwe panden en in de eerste helft van 2011 steeg de opname met 16% ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Ondanks de huidige groeivertraging van de wereldhandel zullen de industrie en de logistieke sector de komende jaren blijven profiteren van een relatief hoge groei van de wereldhandel.

De bedrijfsruimtemarkt is minder afhankelijk van de vergrijzing en de afname van de beroepsbevolking. In de kantorenmarkt leidt een afname van personeel uiteindelijk tot minder vraag naar vierkante meters kantoorruimte. Het aantal te huren vierkante meters door een bedrijf is in de bedrijfsruimtemarkt daarentegen vooral afhankelijk van de hoeveelheid machines die geplaatst moeten worden of het aantal goederen in voorraad. De verwachting is dan ook dat de vraag naar bedrijfsruimten zich op langere termijn zeker positief blijft ontwikkelen.

"Er blijft vraag naar kwalitatief goed vastgoed als beleggingsobject," aldus Jan van der Doelen, sectormanager Bouw en Onroerend Goed van ING, "maar aan de normen die bepalen of het vastgoed 'kwalitatief goed' is, wordt steeds minder vaak voldaan. Het onderscheid tussen courant en incourant wordt in alle vastgoedcategorieën groter."