Rabobank: ingenieursbureaus overleven door consolidatie in opkomende economieën

In Nederland staan zowel de tarieven als de omzetvolumes onder de druk bij ingenieursbureaus, van groot tot klein. Efficiencyslagen in de thuismarkt Nederland zijn grotendeels volbracht, dus zijn met name grotere bureaus op zoek naar interessante overnamekandidaten in opkomende economieën. Zij bieden kansen door structurele trends als bevolkingsgroei en urbanisatie. Met name Azië, Zuid-Amerika en het Midden Oosten zijn interessante regio’s. Dat schrijft Rabobank in het rapport ‘Growing pains in a globalising world’ dat zij deze week heeft uitgegeven.

Bezuinigingen
In de VS en West Europa wordt breed bezuinigd door overheden en zijn investeringen in de private sector onvoldoende aangetrokken. Grote infrastructurele projecten gaan nog wel door en ook in de industrie zijn er branches met een specifieke vraag op het gebied van groene technologie en bio energie. Op alle andere vlakken zijn de vooruitzichten matig. Zeker op korte termijn.

Dat traditioneel sterke regio’s het laten afweten is vooral slecht voor de kleine, lokale bureaus in Nederland, signaleert Rabobank. Zij hebben de meeste last van de prijsconcurrentie die grote en middelgrote bureaus creëren . Daar kunnen zij niet tegenop omdat zij niet de daarvoor vereiste schaalgrootte hebben. Een niche zoeken is de enige manier voor hen om te overleven. Rabobank stelt echter dat ook hiervoor schaalgrootte nodig is. Linksom of rechtsom: consolidatie is onvermijdelijk.

Risico's bij biedingen
Middelgrote Nederlandse bureaus hebben op hun beurt vooral last van nieuwe contractvormen zoals Publiek Private Samenwerking of Design & Construct. Als gevolg hiervan krijgen de bedrijven meer verantwoordelijkheden naar zich toegeschoven, maar de vraag is of ze hiervoor ook voldoende worden beloond. Om een opdracht te kunnen winnen maken zij bovendien vaak hoge tenderkosten die minimaal worden vergoed. Als ze de opdracht niet krijgen, hebben ze voor niets kosten gemaakt.

4 opties
In haar rapport stelt Rabobank dat er vier opties zijn die de ingenieursbureaus kunnen overwegen. Internationalisatie voor ingenieursbureaus van middelgroot tot groot, specialisatie qua klantgroep, markten (water of milieu bijvoorbeeld) of regio’s voor kleine en middelgrote bureaus, one-stop-shopping concept met nieuwe oplossingen voor complexe projecten of markten voor grote en het zoeken van partners of het aangaan van allianties voor kleine bureaus.

Nederlandse ingenieursbureaus sterk
Rabobank schat in dat, mits inventief en slim georganiseerd, de Nederlandse ingenieursbureaus voldoende groeikansen hebben voor de toekomst, op de middellange termijn. Ze hebben namelijk altijd flexibiliteit en veerkracht getoond, hebben een goede reputatie wereldwijd, en Rabobank verwacht dat deze eigenschappen hen, in deze instabiele tijden, zal helpen het hoofd boven water te houden. De bank verwacht echter wel een verdere opschoning onder de kleinere Nederlandse bureaus (85% heeft minder dan tien werknemers) die primair in de burgerlijke- en utiliteitsbouwsectoractief zijn.