Rabobank: Lot wereldeconomie in handen van beleidsmakers

Hoewel de wereldeconomie het jaar redelijk goed is begonnen, lijkt het tweede kwartaal van 2012 minder gunstig te zijn verlopen. De tweede helft van dit jaar zal de mondiale economie naar verwachting opnieuw licht aantrekken. Maar dit is wel sterk afhankelijk van de crisisbestrijding in Europa en het economisch beleid in de rest van de wereld. De Nederlandse economie zal dit jaar krimpen met 1,25% en naar verwachting 0,5% groeien in 2013. Dat schrijven economen van Rabobank in het vandaag verschenen Economisch Kwartaalbericht.

Onzekerheid doet Nederlandse economie verstarren

Aanhoudende onzekerheid staat een duidelijk herstel van de Nederlandse economie in de weg. Bezuinigingen in binnen- en buitenland remmen de bestedingen, zowel in Nederland als bij onze handelspartners. De uitvoer, de belangrijkste groeimotor, wil dan ook niet flink aantrekken in 2012 en 2013. Met deze sombere economische vooruitzichten ziet het bedrijfsleven nauwelijks reden om meer te investeren. De koopkracht daalt en de werkloosheid loopt verder op, waardoor de consumptie verder afneemt.

In zo’n omgeving is op korte termijn bezuinigen economisch onverstandig. Toch kan het kabinet niet anders, als een van de voorvechters van een sterke begrotingsdiscipline in Europa. Het Lenteakkoord is een aanzet. Echte duidelijkheid komt er pas na de verkiezingen als de contouren van een nieuw regeerakkoord helder worden. Dat laatste is geen gemakkelijke opgave, gegeven de verdeeldheid onder politieke partijen over de noodzakelijke hervor¬min¬gen. Er komt dus voorlopig nog geen einde aan de onzekerheid in ons land.

Europese schuldencrisis grootste risico

Het grootste risico voor de wereldeconomie, en daarmee ook voor de Nederlandse economie, vormt momenteel de Europese schuldencrisis. Tot de nieuwe Griekse verkiezingen op 17 juni zal de onrust op de financiële markten hoogstwaarschijnlijk aanhouden. Een ongunstige verkiezingsuitslag kan voor een verdere escalatie van de problemen zorgen. In dat geval zal de recessie in het eurogebied zich verlengen, zo niet dieper worden.

Bovendien is de kans dat Spanje aan zal moeten kloppen bij het Europese noodfonds de afgelopen tijd toegenomen. Dit roept nieuwe twijfels op of de opgetuigde steunmaatregelen voldoende groot en effectief zijn. Als Europese beleidsmakers de situatie niet tot rust weten te brengen, kan dit voor Europa tot een verdere escalatie van de eurocrisis leiden en ook zorgen voor lagere economische groei in de rest van de wereld.

Europese beleidsmakers zullen naar verwachting met horten en stoten voortgang blijven boeken bij het bestrijden van de schuldencrisis. Het groeiherstel in de tweede helft van dit jaar zal in eerste instantie worden gedragen door een toename van de buitenlandse vraag en slechts in beperkte mate door groei van de binnenlandse vraag. Vanwege de afgelopen zwakke kwartalen zal de reële economische activiteit in de eurozone in 2012 naar verwachting met 0,5% krimpen en in 2013 groeien met 1%, aldus de Rabobank-economen.

Groei in Azië van cruciaal belang

Voor een opleving van de wereldwijde economische groei is hogere groei in de opkomende Aziatische economieën van cruciaal belang. Inmiddels heeft de Chinese regering een aantal maatregelen aangekondigd om de economische activiteit te ondersteunen, waardoor de economische groei naar verwachting aan kracht wint. Ook in andere opkomende economieën hebben overheden en centrale banken, in verschillende mate, nog mogelijkheden om de economie te stimuleren.

In de VS en Japan is de beleidsruimte daarentegen zeer beperkt. Beide landen hebben een hoog begrotingstekort en een hoge staatsschuld. Ruimte voor een economische impuls vanuit de overheidsbestedingen is er dus niet. De beleidsrente is in beide landen al nagenoeg 0%.

De Rabo-economen maken in het nieuwe Economisch Kwartaalbericht ook een vergelijking tussen de Duitse en de Nederlandse economie. De sterke opleving van de Duitse economie is deels te danken aan het relatief grote aandeel van de handel met Azië en de samenstelling van het exportpakket. Daarnaast leveren Duitse consumenten een belangrijke bijdrage aan de economische groei. De Nederlandse consument is daarentegen zuinig en van de overheid valt weinig te verwachten. Naar verwachting zullen de Duitse groeiprestaties ook dit jaar beter zijn dan de Nederlandse.