Notariskantoren in het nauw

Notariskantoren hebben het nog altijd zeer zwaar door de slechte woningmarkt en druk op hun tarieven. Het aantal onroerend goed akten lag tot en met oktober bijna een vijfde lager dan vorig jaar. Grote afhankelijkheid van de o.g. praktijk zorgt er voor dat ongeveer 1 op de 6 notariskantoren verlies draait. Gezien de magere vooruitzichten op de huizenmarkt in 2013, komen volgend jaar naar verwachting nog meer kantoren in het nauw. Ondanks druk op hun tarieven weten advocatenkantoren in 2012 nog altijd hogere omzetten te behalen. Dit blijkt uit het kwartaalbericht Juridische dienstverlening van ING Economisch Bureau.

Minder akten en lagere tarieven

De stagnerende woningmarkt en het relatief lage aantal oversluitingen van hypotheken spelen notarissen nog altijd parten. In de onroerend goed praktijk ligt het aantal akten over de eerste tien maanden bijna een vijfde lager dan in de vergelijkbare periode in 2011 (figuur 1). Deze daling wordt niet opgevangen door meer omzet in de familiepraktijk. Het aantal akten daalde er tot en met oktober met ruim 10% ten opzichte van diezelfde periode vorig jaar. Notariskantoren worstelen daarnaast ook met dalende tarieven.

De prijzen in de onroerend goed praktijk staan al jaren onder druk, maar de laatste kwartalen blijven ook de tarieven in de familie- en ondernemingspraktijk achter. In het eerste halfjaar ligt mede daardoor de prijs van notarisdiensten 2,8% lager dan in 2011. Belangrijkste prijsdrukkend effect blijft echter de malaise op de woningmarkt.

Verhoogde druk op notariskantoren

De combinatie van dalende tarieven en teruglopende aantallen akten leidt tot flink lagere omzetten in vergelijking met vorig jaar. De omzet is in de eerste zes maanden met ongeveer 10% gedaald en dat is de laatste maanden niet verbeterd. Voor de gemiddelde notaris betekende dit een inkomensdaling van zo’n 40%. Ongeveer 1 op de 6 notariskantoren draait dit jaar verlies. Voorlopig blijven huizenprijzen en verkoopaantallen dalen, waardoor de omzet van het notariaat voorlopig blijft krimpen. Hierdoor dreigen nog meer kantoren in de problemen komen. Individuele kantoren kunnen zich (deels) aan dit beeld onttrekken. Grote kantoren en gespecialiseerde kantoren doen het doorgaans beter dan algemene en kleine kantoren.

Advocatenkantoren handhaven zich

Advocatenkantoren doen het zeker in vergelijking met notariskantoren nog altijd behoorlijk. Ondanks de omzetdalingen in het notariaat is de omzet in de door de advocatuur gedomineerde juridische dienstverlening als geheel nog met 2,2% gestegen in de eerste helft van het jaar (figuur 3). De tarieven in de advocatuur staan echter ook onder druk. De gemiddelde prijsstijging komt tot en met juni niet boven een half procent uit en blijft daarmee flink achter bij de dit jaar verwachte inflatie (2,5%). De omzetstijgingen zijn deels toe te schrijven aan de groei van de Balie, met name aan de onderkant van het kantorenspectrum (ZZP’ers, kleine kantoren).

Voor de meeste grotere kantoren zijn het nog altijd geen toptijden. In de insolventiepraktijk zouden in principe goede zaken gedaan moeten worden door het stijgend aantal faillissementen. De boedels zijn echter lang niet altijd toereikend om de gebruikelijke uurtarieven uit te keren. De M&A markt is ook wel beter geweest, maar lijkt de laatste maanden wat aan te trekken. Er zijn met name meer deals tussen partijen uit verschillende landen (cross border deals). “De advocatuur is veel stabieler dan het notariaat en heeft betere vooruitzichten, toch moet zij de opmars van buitenlandse kantoren naar Nederland niet onderschatten”, aldus Sasja van As-Winters, sectormanager zakelijke dienstverlening van de ING.