Gas is voor Rusland niet langer een imposant politiek wapen

Door een zachte winter en een vastberaden energiebeleid van Europese Unie heeft de Russische president Vladimir Poetin zijn meest efficiënte wapen in het buitenlandse beleid van het land grotendeels uit handen zien glippen. Dat zegt het Britse magazine The Economist. De Europese energiebevoorrading dreigt volgens het magazine immers niet langer meer in het gedrang te komen indien Rusland zou beslissen om de gastoevoer naar de Europese Unie te beperken.

“Europa herinnert zich nog de grote schokken het voorbije decennium, toen Rusland tot twee keer toe de gasbevoorrading van Oekraïne wegens discussies over prijzen en schulden blokkeerde,” aldus The Economist.

“Die Russische maatregelen veroorzaakten verwarmingsproblemen en fabriekssluitingen in regio’s zoals Slovakije en Hongarije, terwijl West-Europese landen zoals Duitsland koortsachtig op zoek moesten gaan naar alternatieve voorraden.”

Ongeveer één derde van de Europese gasconsumptie is immers afkomstig van Rusland, waarvan de helft geleverd wordt door pijpleidingen over Oekraïens grondgebied.

Diversifiëring

“De problemen maakten de Europese leiders echter duidelijk dat de Russische greep op de gasbevoorrading aan de Oost-Europese landen Poetin een gevaarlijk politiek wapen in handen speelden,” merkt The Economist op. “Er is sindsdien dan ook gewerkt aan grote veranderingen, onder meer door een ingrijpende hervorming van de gasmarkt."

"Daardoor werd niet langer getolereerd dat Rusland op het grondgebied van de Europese Unie zowel eigenaar van pijpleidingen als geleverde voorraden kon zijn. Tevens werd werk gemaakt van een grotere diversifiëring, waarbij nieuwe verbindingen werden gelegd naar landen met voorraden die niet afhankelijk waren van de Russische gasinvoer.”

“Door die maatregelen gelden op de markt nieuwe regels,” aldus nog het magazine. “Indien de gasbevoorrading uit het oosten worden afgebroken, kunnen de getroffen landen hun voorraden bij andere leveranciers kopen. Onder meer Litouwen, in het verleden voor 100 procent afhankelijk van Russisch gas, voert sinds december voorraden uit Noorwegen in."

"Ook de leveringen van Oekraïens gas aan het westen kennen een grote toename. Bovendien heeft de milde winter ervoor gezorgd dat de gasconsumptie in Europa beperkt blijft en grote reserves zijn opgebouwd. Een onderbreking van de Russische aanvoer zou dan ook slechts een minimaal effect hebben.”

Russische zorgen

“Rusland heeft trouwens andere zorgen,” werpt The Economist op. “De lage olieprijzen hebben een grote weerslag op de financiële slagkracht van het land. Rusland diende de bouw van de SouthStream-pijplijn naar Centraal-Europa in december plots af te breken. Wellicht zal de Europese Unie aan Kroatië bovendien opdracht geven langsheen de Adriatische kust een gasterminal en pijpleiding te bouwen."

"Bovendien houdt de Europese Unie tegen Rusland ook nog een gigantische klacht wegens prijsdiscriminatie en andere marktmisbruiken achter de hand. Die klacht kan het zakelijk model van het Russische gasconcern Gazprom fundamenteel veranderen en kan tot enorme boetes aanleiding geven.”

Het klachtendossier is een erfenis van Joaquin Almunia, voormalig Europees Commissaris voor concurrentiebeleid. De klacht werd vorig jaar echter opgeschort omdat de Europese Unie de relaties met Rusland, die door de crisis in Oekraïne al onder zware druk stonden, niet verder wou laten verzuren. Er moet nu worden gekeken welke plannen Margrethe Vestager, de opvolgster van Almunia, met het dossier heeft.

Bron: Express.be