AEX-index in het kort
Wat en hoe over de AEX-index
De AEX-index is de belangrijkste graadmeter van de Nederlandse aandelenmarkt. Deze index hoort bij de aandelenindices van Euronext Amsterdam. Euronext Amsterdam zit met haar zetel in Amsterdam centrum in het Damrak, naast de beurs van Berlage. De AEX-index bevat de 25 grootste (gemeten qua marktkapitalisatie) beursgenoteerde bedrijven van Euronext Amsterdam. Dit kunnen dus wel Nederlandse als niet-Nederlandse aandelen zijn. Waren het vroeger alleen maar Nederlandse bedrijven is het tegenwoordig meer een combinatie. De AEX-index begon op 4 maart 1983 op een stand van 100 punten in guldens. In euro’s komt dit neer op 45,38 euro. De AEX-index bevat de 25 aandelen met de hoogste beurswaarden (aantal aandelen maal de beurskoers) van Euronext Amsterdam. Onder deze groep zitten d midkapaandelen van de Midkap-index. Hier onder zitten weer de smallcaps van de ASCX-index en hier onder weer de aandelen van de lokale markt.De AEX-index van toen
Op 4 maart 1983 werd de AEX-index gestart, toen nog onder de naam EOE-index. Dit verwijst naar de European Options Exchange. Het concept van deze index komt van Stan Westerterp, destijds eindverantwoordelijke van de optiebeurs. Toendertijd was de optiebeurs nog in de Beurs van Berlage gevestigd (tegenover het station). Het pand ernaast is het Damrak en hier huist de Nederlandse beurs al jaren in, nu onder de naam Euronext. Voordat de AEX-index er was, was er de CBS herbeleggingsindex. Deze herbelegginsindex werd twee maal per dag berekend. Met de intrede van de continu verhandelbare AEX-index werd het mogelijk om er dus doorlopend in te kunnen handelen. Dit gaf dus ook een enorme boost aan de optiehandel. In het eerste jaar (1983) won de AEX-index maar liefst 61 procent. Dit was echter geen compleet handelsjaar en gaat daarom niet zo de boeken in als een volledig handelsjaar. In Europa was de AEX-index de voorloper van een continu berekende aandelenindex. De Franse CAC40, deBritse FTSE100 en de Duitse DAX volgden in de jaren daarna. In Europa geldt de AEX-index dus wel als één van de oudsten maar in de VS zijn er veel oudere indices. Zo bestaat de S&P 500 sinds 1957 en de Dow Jones index zelfs al sinds 1896. Bekende namen die vroeger onderdeel van de AEX-index waren zijn onder andere Hoogovens, Tele Atlas, ABN, UPC, Nedlloyd, Vendex, Vedior en Gist-Brocades.Historische berekening AEX
Eerst werden de aandelen van de AEX-index nog gelijk gewogen om de AEX-index te berekenen. Een klein bedrijf zoals Hagemeyer had dan evenveel invloed als het megabedrijf Wolters Kluwer. Dit is niet heel representatief en mede daarom wordt de AEX-index nu gewogen op basis van de marktkapitalisaties waarbij de grootste aandelen zoals ASML, ING Groep en Philips het zwaarste wegen.Marktkapitalisatie AEX-index
De marktkapitalisatie is de waarde op de beurs: het aantal uitstaande aandelen vermenigvuldig met de koers van het aandeel. Deze index wordt in maart en september hergewogen. De AEX-index wordt dus berekend op basis van de totale marktwaarde van alle AEX-index aandelen bij elkaar. Dit getal wordt gedeeld door de deler (divisor genoemd). Hierdoor worden de waarden aangesloten op de laatste slotkoersen voorafgaande aan een wijziging van de index. Van de totale som van de marktkapitalisatie wordt alleen het gedeelte meegenomen dat daadwerkelijk op de markt verhandelbaar is (de free float genoemd).Geen dividend in de AEX-index
Het belangrijkste onderdeel van het beleggen in aandelen is vrijwel zeker het dividend. Op de langere termijn is het dividend de grootste component van het totale rendement. De AEX-index bevat echter niet de ontvangen dividenden. Het is dus geen herbeleggingsindex zoals bijvoorbeeld de Duitse DAX-index die de ontvangen dividenden wel meeneemt. Om een totaalbeeld te krijgen van de rendementen van de grootste Nederlandse aandelen kunt u dus beter naar de AEX-herbeleggingsindex kijken.Koersontwikkeling
De AEX-index die dus op 45,38 punten startte in 1983 stond begin 2019 op circa 570 punten. Van 1983 tot de 'dotcom-crash' 2001 steeg de AEX-index vrij gestaag. Het laagste punt van 255 punten in maart 2003 was achteraf gezien een erg goed instapmoment. In 2008 zakte de AEX-index weer in elkaar maar sinds 2009 kabbelt de index weer omhoog. Grootste verliezen AEX op een handelsdag:1. 19 oktober 1987 (-12,00%; "Zwarte Maandag")
2. 26 oktober 1987 (-9,27%)
3. 24 augustus 2015 (-9,26%)
4. 6 oktober 2008 (-9,14%, kredietcrisis)
5. 29 september 2008 (-8,75%)
6. 10 oktober 2008 (-8,48%)
7. 24 juni 2016 (-8%)
8. 8 oktober 2008 (-7,68%)
9. 15 oktober 2008 (-7,56%)
10. 14 september 2001 (-7,25%, Aanslagen 11 september)
Grootste winsten AEX op een handelsdag:
1. 11 november 1987 (11,83%)
2. 13 oktober 2008 (10,55%)
3. 24 november 2008 (10,29%)
4. 13 maart 2003 (9,98%)
5. 21 oktober 1987 (9,21%)
6. 29 oktober 2008 (9,09%)
7. 12 november 1987 (8,7%)
8. 19 september 2008 (8,58%)
9. 8 december 2008 (8,14%)
10. 15 oktober 2002 (7,74%)
Grootste verliesmaanden
1. oktober 1987 (-27,53%)
2. september 2002 (-20,25%)
3. september 2008 (-19,71%)
4. oktober 2008 (-19,23%)
5. november 1987 (-17,79%)
6. juli 2002 (-17,30%)
7. januari 2008 (-14,43%)
8. september 1998 (-14,03%)
9. september 2001 (-13,32%)
10. augustus 1990 (-12,68%)
Grootste winstmaanden
1. maart 1983 (17,52%)
2. januari 1984 (17,28%)
3. oktober 2002 (15,68%)
4. juli 1997 (14,14%; de campinghausse)
5. april 2003 (13,72%)
6. februari 1998 (11,88%)
7. juni 1983 (11,83%)
8. juni 1988 (11,77%)
9. december 1999 (11,51%)
10. augustus 1984 (11,30%)
Onderscheid met herbeleggingsindex
Het grote verschil van de AEX-index met de herbeleggingsindex zit hem dus in het feit dat dividenden bij de herbeleggingsindex wel worden meegenomen. De AEX-index is dus een echte ‘koersindex’.
Huidige AEX-componenten
Momenteel bestaat de AEX-index uit deze aandelen:
