Stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze: 'Zorgverzekeraars manipuleren cijfers betaalbaarheid zorg'

Stichting Vrije Artsenkeuze waarschuwt minister in brandbrief:

‘Zorgverzekeraars manipuleren cijfers betaalbaarheid zorg’

- Kosten blijven met 15% achter bij toename economie van 20%
- Mensen betalen premie voor zorg die ze niet krijgen
- Minister moet wettelijke zorgplicht verzekeraars afdwingen

Patiënten dreigen de toegang tot een groot deel van de zorg te verliezen door misleidende cijfers van Zorgverzekeraars Nederland en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen. De belangenorganisaties pleiten in brandbrieven aan de minister van VWS afgelopen maand op basis van berekeningen zonder inflatiecorrectie voor een verbod op ongecontracteerde zorg. Die zorg zou volgens hen zogenaamd te snel groeien en onbetaalbaar worden.

‘De groei van de kosten voor de zorg zijn in de afgelopen tien jaar juist achtergebleven in vergelijking met de groei van ons nationaal inkomen, het Bruto Binnenlands Product (BBP). En juist ongecontracteerde zorg levert een belangrijke bijdrage aan het betaalbaar houden van de zorg omdat die slechts 40 tot 60% krijgt vergoed van het reguliere tarief’, stelt Ger Jager, voorzitter van de Stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze.

In een eigen brandbrief aan informateur Letschert, minister Bruijn (VWS) en de fractievoorzitters in de Tweede Kamer wijst Jager erop dat de koepelorganisaties appels met peren vergelijken in hun berekeningen om tot de gewenste uitkomst te komen.

Jager: ‘De zorgkosten onder de Zorgverzekeringswet zijn de afgelopen tien jaar met 15% gegroeid. Hiermee is rekening gehouden met inflatie. In dezelfde periode steeg het reëel bruto binnenlands product, zeg maar ons nationale inkomen, met 20%. De collectief verzekerde zorg zoals ziekenhuizen, huisartsen, geneesmiddelen, GGZ en wijkverpleging blijft daarmee aantoonbaar betaalbaar en beheersbaar’.

Volgens Jager is de ongecontracteerde zorg hard nodig om de enorme wachtlijsten niet verder uit de hand te laten lopen. ‘De kosten van ongecontracteerde zorg maken onderdeel uit van onze analyse. Ongecontracteerde zorg is voor zorgverzekeraars goedkoper, ze verdienen eraan omdat de verzekeraar een extra eigen bijdrage in rekening brengt bij de verzekerde. De zorgverzekeraar betaalt pakweg 60% van het tarief die ze aan ziekenhuizen betalen.’ 14% van de patiënten ontving in 2024 zorg van een zorgverlener zonder contract (bron: Patiëntenfederatie Nederland)

Jager: ‘De echte pijn zit bij de kosten voor de Wet langdurige zorg. Daar groeiden de kosten met 35%, berekend over de afgelopen 10 jaren. Zorgverzekeraars merken daar niets van want de overheid betaalt deze kosten. Via hun zorgkantoren zijn ze slechts uitvoerder van deze collectieve verzekering. Dus hun ‘noodkreet’ om te snijden in de ongecontracteerde zorg, slaat kant noch wal.’

‘Dat zorgaanbieders geen contract hebben, is geen eigen keus. Liever willen ze 100% vergoede zorg leveren om alle patiënten te helpen. Ondanks de wachtlijsten krijgen tienduizenden zorgverleners elk jaar een standaardmail van de zorgaanbieders dat ze niet in aanmerking komen voor een contract omdat er zogenaamd al voldoende zorg is ingekocht.’

‘Zorgaanbieders met een contract mogen maar een beperkt aantal behandelingen per jaar uitvoeren. Bijvoorbeeld 300 heupoperaties, terwijl alle partijen weten dat er 600 nodig zijn. Behandelen ze meer patiënten dan worden ze daarvoor bestraft met boetes door de zorgverzekeraar. De 300 patiënten die buiten de boot vallen, komen op de wachtlijst voor het volgende jaar. Zo creëert de zorgverzekeraar zelf wachtlijsten. Patiënten die zo lang niet willen wachten en genoeg geld hebben, kunnen naar ongecontracteerde zorgaanbieders gaan waar geen of vrijwel geen wachtlijst is. En waar de zorgverzekeraar zo’n 60% moet vergoeden. Dit is de zorgverzekeraars een doorn in het oog. Liever hebben ze 100% controle over het aantal behandelingen. Dat daardoor ellenlange wachtlijsten ontstaan, vinden ze niet hun verantwoordelijkheid. Een patiënt op de wachtlijst kost geen geld. Intussen betalen Nederlanders wel een dure zorgpremie per maand voor zorg die ze niet krijgen.’

Zelfdoding op wachtlijst

Jager benadrukt de afschuwelijke gevolgen van het onvoldoende inkopen van zorg. ‘Zo zijn de wachtlijsten in de GGZ ellenlang. Tot wel twee jaar. Een studie vorig jaar van 113 Zelfmoordpreventie laat zien dat 20% van de overledenen, vooral jongeren, op de wachtlijst stond van de GGZ op het moment van hun wanhoopsdaad. Terwijl er duizenden GGZ-hulpverleners direct beschikbaar zijn, maar geen contract hebben.’

De SHAV behartig de belangen van ruim 5.000 medische zorgverleners. De stichting strijdt al sinds 2013 voor het behoud van de vrije artsenkeuze. Dat betekent dat patiënten zelf hun arts kunnen kiezen. Bijvoorbeeld bij zorgaanbieders die geen wachtlijst hebben en/of innovatieve behandelingen bieden.

Als we de kosten in de zorg willen vergelijken, moeten we appels met appels vergelijken. De groei van de zorgkosten wordt in een totaal percentage uitgedrukt van daadwerkelijke toename van de zorg en van inflatie. De groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP) is geschoond van inflatie.

In onderstaande tabel is van de afgelopen 10 jaren de groei van het BBP vergeleken met de groei van de ZVW en de WLZ gecorrigeerd voor inflatie. Zie de tabel

De echte cijfers tonen aan dat het BBP de afgelopen 10 jaar met 20% is gegroeid en de Zorgverzekeringswet slechts met 15%. De echte sterke groei zit hem in de Wet Langdurige zorg. Deze is de afgelopen jaren met 35% toegenomen.