Edelmetaalprijzen onder druk door rentevrees en liquiditeitsproblemen

In tijden van geopolitieke spanningen fungeert goud als veilige haven voor financiële markten, maar de huidige oorlog in het Midden-Oosten heeft een heel ander effect. Edelmetalen krijgen van twee kanten klappen: 1. markten verwachten mogelijk hogere rentes door centrale banken en 2. liquiditeitsproblemen bij beleggers die daardoor hun goud verkopen om verliezen te compenseren. Paul Buitink, algemeen directeur Holland Gold. “We hebben ongeveer evenveel klanten die nu kopen als die verkopen. Verkopende klanten willen wat winst nemen omdat de edelmetalen zo hard zijn gestegen afgelopen jaar. Kopende klanten proberen te profiteren van een bodem. Onze lange termijn verwachtingen voor goud en zilver blijven positief, maar we adviseren mensen altijd wel waakzaam te blijven en goed hun vermogen te spreiden.”

Het kantelpunt hiervoor was niet zozeer de sluiting van de straat van Hormuz, iets wat makkelijk met eventuele beëindiging van de oorlog had kunnen worden teruggedraaid. De aanvallen over en weer op gas- en olie-installaties in de Golf regio en Iran zorgen voor langdurige schade. Verdere escalatie van de oorlog lijkt even gepauzeerd nu Trump zijn ultimatum aan Iran weer heeft ingetrokken, waarop goudprijzen prompt weer verliezen beginnen goed te maken. Ondanks sterke prijsdaling nu verandert de huidige oliecrisis niet het lange termijn beeld voor goud, wel is grote volatiliteit te verwachten.

Goudkoers bleef stabiel tijdens afsluiting straat van Hormuz, maar daalt nadat olie- en gasinstallaties worden aangevallen. Markten verwachten dat oliecrisis langer aanhoudt, bron grafiek: Holland Gold

Goud stabiel bij Hormuz sluiting

Goud en zilverprijzen stegen nog sterk de eerste dag na het weekend dat Irans opperste leider Khamenei werd uitgeschakeld. Sindsdien zijn de metalen sterk gedaald. De oorlog van Israël en de V.S. tegen Iran is in korte tijd sterk geëscaleerd. De straat van Hormuz is afgesloten, waarmee 20% van de wereldwijde olieproductie is afgesneden. Sommige analisten duiden dit als een potentieel heftigere crisis dan de oliecrisis van de jaren ’70. Anderen geven aan dat de Westerse economieën relatief minder afhankelijk zijn van olie dan toen en de schade daarom minder groot zal zijn.

Oliecrisis door beschadiging gas- en olie-installaties

Het effect is snel stijgende olieprijzen. Markten leken echter te verwachten dat zodra de straat van Hormuz weer open zou gaan de markt snel weer zou stabiliseren. Daar is afgelopen dagen verandering in gekomen. Met beschietingen over en weer worden gas- en olie-installaties geraakt in Iran en de Golfstaten. Ondertussen zijn meer dan 40 installaties in de regio beschadigd. Het repareren van deze installaties kan soms meerdere jaren duren. Het gevolg is dat de productie van olie en gas voor langere tijd wordt verstoord. Dit drijft olieprijzen naar nieuwe hoogte en betekent dat deze oliecrisis wel eens veel langer kan gaan duren dan eerst werd aangenomen.

Goud en zilver in vrije val door angsten renteverhoging

Wat zijn de effecten van deze verwachtte langdurige hoge olieprijzen op goud en zilver? De hoge energieprijzen gaan mogelijk voor een inflatiegolf zorgen en dat betekent dat centrale banken mogelijk de rentes gaan verhogen. Centrale banken verhogen vaak rentes om de economie wat af te remmen en zo de inflatie weer naar normale niveaus te brengen. Doordat markten nu hogere rentes verwachten dalen goud en zilver. Edelmetalen worden namelijk juist aantrekkelijker bij lage rentes, wanneer ze daardoor competitiever worden versus obligaties of andere rentegevoelige beleggingen. Nu is dus het omgekeerde aan de hand.

Goud verkocht om liquiditeitsproblemen te dekken

Een ander gevolg van hogere renteverwachtingen is dat kosten voor leningen en schulden bij bedrijven stijgen. Daarnaast hebben hogere oliekoersen de beurzen wereldwijd in het rood gekleurd, met name ook in Azië waar de hardste klappen vallen. Die regio heeft de grootste afhankelijkheid van gas en olie uit het Midden-Oosten. Dit heeft ook grote gevolgen voor beleggers uit de rijke Golfstaten en Azië. Beleggers uit China en India, evenals Midden-Oosten, behoren traditioneel tot belangrijke goud- en zilverbeleggers. Nu zij klappen moeten opvangen zullen ze ook naar de appel voor de dorst grijpen: edelmetalen.

Lange termijn verwachtingen goud en zilver

Net als in 2008 zien we dat tijdens liquiditeitsstress goud tijdelijk naar beneden kan gaan. Het lange termijnplaatje voor goud is echter goed omdat er fundamenteel zorgen blijven bij de houdbaarheid van de dollar als wereldreservemunt in een veranderende wereldorde met meer macht bij BRICS landen. Ook lijden de meeste grote munten en economieën, waaronder de eurozone, onder een te grote schuldenlast. Rentes kunnen hierdoor niet te veel oplopen en centrale banken zullen weer moeten acteren met lage rentes en kwantitatieve verruiming om een totale ineenstorting te voorkomen. Dit is allemaal positief voor goud. En, met vertraging, zal zilver vermoedelijk achter goud aan gaan.