Analisten hebben kortgeleden nog gehamerd op een op een vermogensstructuur die optimaal is. Door deze “optimale vermogensstructuur” kampen bedrijven nu met zwakke balansen. Altijd zal er een spanningsveld zijn tussen rendement en risico. Nu de kredietcrisis er is, komt de keerzijde van de “optimale vermogensstructuur”: een groter risico.
Uitleg Vreemd Vermogen
Rente is de vergoeding die betaald moet worden op het lenen van geld (vreemd vermogen). De afgelopen jaren is deze rente kunstmatig laag geweest door het monetaire beleid en door inschattingsfouten van de risico’s door banken. Deze lage rente gaf bedrijven redenen om een groter deel van hun activiteiten te financieren met vreemd vermogen.
Als het eigen vermogen kleiner is dan het vreemd vermogen, dan is het rendement op het eigen vermogen hoger dan als het bedrijf alleen maar gefinancierd is met alleen maar eigen vermogen. Hierbij geldt hoe kleiner het eigen vermogen ten opzichte van het vreemd vermogen, des te groter is de hefboomwerking en des te hoger zal het rendement op het eigen vermogen zijn. Dit wordt duidelijk met onderstaand voorbeeld.
De keerzijde van de optimale vermogensstructuur
Wat er nu gebeurt, is eigenlijk heel goed te verklaren. Doordat de kredietcrisis plaats maakt voor een recessie, merken bedrijven en beleggers dat door de keuze voor het hogere rendement, daar nu ook een keerzijde aan vast zit: een groter risico. De buffer is door de optimale vermogensstructuur lager en de klappen die bedrijven nu krijgen, komen dus harder aan. Hier komt ook nog bij dat de rentelast van het vreemd vermogen de winstgevendheid behoorlijk drukt. Bedrijven die een zwakke balans hebben zijn het meest kwestbaar als de winstgevendheid onder druk komt te staan.
Hierbij komt ook nog dat banken bij deze kwetsbare bedrijven aankloppen om het over de financieringscondities te hebben. De bank zal deze conditie willen aanpassen, omdat het bedrijf in financieringsproblemen zit. Dit leidt tot een hogere risico-opslag, of het bedrijf wordt gedwongen om hun solvabiliteit te verbeteren. Een aandelenemissie kan dan een oplossing zijn.
Solvabiliteitsratio’s
Algemeen genomen worden er enkele solvabiliteitsratio’s gebruikt om de solvabiliteit van ondernemingen te analyseren. Hieronder wordt verstaan de Debt Ratio, Rentedekkings Ratio en de verhouding tussen de nettoschuld en het bedrijfsresultaat.
De Debt Ratio = Vreemd Vermogen/Totaal Vermogen
Rentedekkings Ratio = IVIB/Interestlast
(IVIB staat voor Inkomen voor Interest en Belasting)
Leverage Rate = nettoschuld/ bedrijfsresultaat
Hieronder een voorbeeld van de optimale vermogenstructuur.
Er wordt uitgegaan van het volgende:
Winst na belasting = 150.000 euro
De Totale
Activa = 1.000.000 euro
Interestvoet Vreemd Vermogen = 10%
In Scenario 1 waar alles gefinancierd wordt met eigen vermogen, ziet u dat de rentabiliteit op het eigen vermogen 15% is. In scenario 4, waar evenveel eigen vermogen als vreemd vermogen is, zal de rentabiliteit op eigen vermogen 20% zijn.
Op te merken is dat in scenario 7, waarbij het eigen vermogen 100.000 euro bedraagt en de schulden 900.000 euro, de rentabiliteit op het eigen vermogen 60% is. Aan dit hogere rendement is wel een hoger risico verbonden. Er kan dus niet aangegeven worden dat de optimale vermogensstructuur hier scenario 7 is, omdat er dan geen rekening wordt gehouden met het risico. Wel kan aangenomen worden dat scenario 1 niet de optimale vermogenstructuur is.
Omdat analisten kortgeleden nog stelden dat bedrijven meer moesten lenen, hebben bedrijven die dat gedaan hebben nu ook meer risico op hun hals gehaald. Bedrijven die bijvoorbeeld in Scenario 5,6 of 7 zitten hebben enorme interestlasten die hun winstgevendheid drukken, waarbij nog komt dat de banken bij deze bedrijven aankloppen.
Voorbeeld TomTom
TomTom heeft zijn solvabiliteit enorm verslechterd door Tele Atlas over te nemen en dit te financieren met vreemd vermogen. Voor een bedrag van 2.9 miljard euro heeft
TomTom het bedrijf Tele Atlas overgenomen, terwijl de beurswaarde van
TomTom nu ongeveer 610 miljoen euro bedraagt.
TomTom is een mooi voorbeeld waarbij banken in de nek ademen van het bedrijf.
TomTom zal een aanzienlijk hogere rente moeten betalen, mogen de solvabiliteitsratio’s ongunstiger zijn. De hogere rente en een afnemende vraag in deze afzwakkende economie zullen het resultaat van
TomTom de komende tijd flink onder druk zetten.