Binckbank niet enthousiast over banktaks
Effectenbank BinckBank is niet enthousiast over de plannen van het heffen van belastingen op financiële transacties. Bijgaande treft u de visie van BinckBank over dit voorstel.
Het heffen van een belasting op financiële transacties is een idee uit de jaren zeventig. Toen werd deze als zogeheten Tobin-taks voorgesteld. Anno 2011 staat dit idee opnieuw in de belangstelling. De discussie over de voors en tegens is verder opgelaaid nadat op 28 september 2011 de Europese Commissie een voorstel heeft gedaan voor een uniforme belasting op financiële transacties, de Financial Transaction Taxation, kortweg FTT, en in de volksmond ook wel de Robin Hood taks genoemd.
Belasting op alle transacties
In het eerste nog niet in detail uitgewerkte voorstel wordt primair gesproken over een belasting op alle effectentransacties die door financiële instellingen in de EU-landen worden uitgevoerd. Deze belasting is niet alleen slecht voor de werking van de wereldwijde financiële markten, maar pakt bovenal nadelig uit voor de burger. Opmerkelijk genoeg is er in de discussie tot op heden voor de laatstgenoemde weinig aandacht.
Eindbelegger betaalt
De voorgestelde transactietaks zal voor het overgrote deel betaald worden door de eindbelegger, zoals de particuliere beleggers en de pensioendeelnemers, en veel minder dan verondersteld, door de grote banken en financiële instellingen. De meeste grote instellingen zien zich genoodzaakt om de transactietaks namelijk door
te belasten aan hun klanten. Uiteindelijk draait de burger er dus voor op in plaats van de financiële sector waar de belasting voor bedoeld is. Met de voorgestelde maatregel wordt zo het tegendeel bereikt van hetgeen beoogd wordt. Het voornaamste doel van de transactietaks is immers om de financiële sector zelf vooraf te laten bijdragen aan gevolgen van een financiële crisis.
Extra ballast op het rendement
In onze samenleving belegt vrijwel iedere burger. Echter niet iedereen belegt zelf. Velen beleggen bijvoorbeeld door deelname aan een pensioenfonds, via een verzekeringsmaatschappij of door uitbesteding aan een vermogensbeheerder. Daarnaast zijn er in Nederland ongeveer achthonderdduizend particulieren die zelfstandig
hun geld beheren. Onderzoek onder de klanten van BinckBank in Nederland, België en Frankrijk leert dat zij gemiddeld een bedrag van € 21.000,- hebben belegd en hun effectentransacties gemiddeld een waarde van € 7.000,- vertegenwoordigen. Bij dergelijke bedragen gaat het niet per definitie om vermogende klanten. Een groot deel bestaat uit beleggers die door zèlf te beleggen streven naar vermogensgroei of een stuk eigen pensioenopbouw. Denk hierbij aan het groeiend aantal ZZP’ers en zelfstandige ondernemers die beleggen voor hun eigen pensioenvoorziening.
Mocht de transactietaks worden ingevoerd dan is de kans groot dat deze groep geconfronteerd wordt met een extra heffing op hun aan- en verkopen van effecten.
Transacties duurder
Voor de buitenstaander lijkt dit op het eerste oog om kleine bedragen te gaan, maar de praktijk leert anders. Het merendeel van onze klanten betaalt voor een transactie in aandelen ca. € 10,- aan commissie. Op basis van de in het voorstel van de Europese Commissie genoemde heffingen van 0,1% op aandelen en obligaties, zou die gemiddelde commissie bij volledige doorberekening leiden tot een prijsstijging van maar liefst 50%. Deze buitenproportionele prijsstijging die rechtstreeks voortvloeit uit de transactietaks vormt een scherp contrast met de prijsdaling die juist afgelopen tien jaar is gerealiseerd. Onder aanvoering van nieuwe partijen als BinckBank en Alex heeft deze prijsdaling eraan bijgedragen dat beleggen voor iedere burger binnen bereik is gekomen.
Voor particulieren die niet zelf beleggen, maar dit indirect wel doen via een pensioenfonds of verzekeringsmaatschappij, zal de invoering van de voorgestelde transactietaks eveneens nadelige consequenties hebben. De financiële instellingen die de effectentransacties uitvoeren zullen genoodzaakt zijn om hun modellen opnieuw door te rekenen, maar dan tegen een hogere vermogenskostenvoet. Pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen zullen daarop veelal niet anders kunnen dan de heffing deels of in zijn geheel doorbelasten aan de deelnemers.
Dat betekent lagere rendemen ten na aftrek van kosten en daarmee minder pensioenopbouw en een lagere kapitaalsuitkering. Gemeten over een periode van tien, twintig jaar of meer, is dit effect aanzienlijk. Bovendien is de prijs van de crisis al ruimschoots betaald door deze groepen. Denk aan het niet indexeren van pensioenen en de forse daling in de zelfstandig opgebouwde vermogens.
Daarnaast dragen veel burgers door de vermogensrendementsheffing al belasting over hun vermogen af. De FTT komt daar als extra heffing boven op. Deze dubbele belastingheffing bemoeilijkt vermogensvorming voor burgers. Bij de huidige lage rentestanden en de genoemde extra belastingen op effecten, is het voor veel Nederlandse huishoudens een hele uitdaging om zelfs de inflatie de baas te blijven.
Afroming
Zowel de Nederlandse als straks ook de Europese overheid roomt de vermogens van de burger op verschillende manieren af. Er valt natuurlijk zeker iets voor te zeggen om financiële instellingen stevige buffers te laten aanleggen om zo bij te dragen aan het voorkomen van een vertrouwenscrisis. Dit sluit bovendien aan bij de opvatting dat instellingen die hogere risico’s herbergen een hogere premie afdragen. De door de Europese Commissie voorgestelde transactiebelasting is hiervoor echter niet geschikt. Naast de veel gehoorde bezwaren zoals een afnemende liquiditeit, grotere verschillen tussen bied- en laatprijzen, een hogere volatiliteit op de financiële markten en mogelijke verschuiving van de effectenhandel naar buiten de EU, is de kans zeer reëel dat de financiële instellingen de transactietaks veelal doorbelasten aan hun klanten. De burgers krijgen zodoende de rekening gepresenteerd.
Internationale politiek beslist
De uiteindelijke beslissing over de transactiebelasting is in handen van de internationale politiek. Frankrijk en Duitsland zijn binnen de EU de drijvende krachten achter de transactiebelasting. Diverse landen, waaronder Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn momenteel tegen. Opmerkelijk is dat de doorgaans progressieve Zweden fel gekant zijn tegen de invoering van de transactiebelasting. Eind jaren tachtig heeft men daar aan den lijve de negatieve gevolgen voor hun economie ondervonden toen de Zweedse regering een vergelijkbare transactiebelasting
heeft doorgevoerd. De druk op de politieke leiders om te komen met daadkrachtige oplossingen voor de huidige economische malaise in zowel de EU als wereldwijd, neemt echter alleen maar toe en onder druk kan veel vloeibaar worden. Voorstellen kunnen in een stroomversnelling komen, zonder dat alle consequenties daarvan goed worden
overzien. Daarin schuilt gevaar.
Koen Beentjes, CEO BinckBank
Amsterdam, 25 oktober 2011
Het heffen van een belasting op financiële transacties is een idee uit de jaren zeventig. Toen werd deze als zogeheten Tobin-taks voorgesteld. Anno 2011 staat dit idee opnieuw in de belangstelling. De discussie over de voors en tegens is verder opgelaaid nadat op 28 september 2011 de Europese Commissie een voorstel heeft gedaan voor een uniforme belasting op financiële transacties, de Financial Transaction Taxation, kortweg FTT, en in de volksmond ook wel de Robin Hood taks genoemd.
Belasting op alle transacties
In het eerste nog niet in detail uitgewerkte voorstel wordt primair gesproken over een belasting op alle effectentransacties die door financiële instellingen in de EU-landen worden uitgevoerd. Deze belasting is niet alleen slecht voor de werking van de wereldwijde financiële markten, maar pakt bovenal nadelig uit voor de burger. Opmerkelijk genoeg is er in de discussie tot op heden voor de laatstgenoemde weinig aandacht.
Eindbelegger betaalt
De voorgestelde transactietaks zal voor het overgrote deel betaald worden door de eindbelegger, zoals de particuliere beleggers en de pensioendeelnemers, en veel minder dan verondersteld, door de grote banken en financiële instellingen. De meeste grote instellingen zien zich genoodzaakt om de transactietaks namelijk door
te belasten aan hun klanten. Uiteindelijk draait de burger er dus voor op in plaats van de financiële sector waar de belasting voor bedoeld is. Met de voorgestelde maatregel wordt zo het tegendeel bereikt van hetgeen beoogd wordt. Het voornaamste doel van de transactietaks is immers om de financiële sector zelf vooraf te laten bijdragen aan gevolgen van een financiële crisis.
Extra ballast op het rendement
In onze samenleving belegt vrijwel iedere burger. Echter niet iedereen belegt zelf. Velen beleggen bijvoorbeeld door deelname aan een pensioenfonds, via een verzekeringsmaatschappij of door uitbesteding aan een vermogensbeheerder. Daarnaast zijn er in Nederland ongeveer achthonderdduizend particulieren die zelfstandig
hun geld beheren. Onderzoek onder de klanten van BinckBank in Nederland, België en Frankrijk leert dat zij gemiddeld een bedrag van € 21.000,- hebben belegd en hun effectentransacties gemiddeld een waarde van € 7.000,- vertegenwoordigen. Bij dergelijke bedragen gaat het niet per definitie om vermogende klanten. Een groot deel bestaat uit beleggers die door zèlf te beleggen streven naar vermogensgroei of een stuk eigen pensioenopbouw. Denk hierbij aan het groeiend aantal ZZP’ers en zelfstandige ondernemers die beleggen voor hun eigen pensioenvoorziening.
Mocht de transactietaks worden ingevoerd dan is de kans groot dat deze groep geconfronteerd wordt met een extra heffing op hun aan- en verkopen van effecten.
Transacties duurder
Voor de buitenstaander lijkt dit op het eerste oog om kleine bedragen te gaan, maar de praktijk leert anders. Het merendeel van onze klanten betaalt voor een transactie in aandelen ca. € 10,- aan commissie. Op basis van de in het voorstel van de Europese Commissie genoemde heffingen van 0,1% op aandelen en obligaties, zou die gemiddelde commissie bij volledige doorberekening leiden tot een prijsstijging van maar liefst 50%. Deze buitenproportionele prijsstijging die rechtstreeks voortvloeit uit de transactietaks vormt een scherp contrast met de prijsdaling die juist afgelopen tien jaar is gerealiseerd. Onder aanvoering van nieuwe partijen als BinckBank en Alex heeft deze prijsdaling eraan bijgedragen dat beleggen voor iedere burger binnen bereik is gekomen.
Voor particulieren die niet zelf beleggen, maar dit indirect wel doen via een pensioenfonds of verzekeringsmaatschappij, zal de invoering van de voorgestelde transactietaks eveneens nadelige consequenties hebben. De financiële instellingen die de effectentransacties uitvoeren zullen genoodzaakt zijn om hun modellen opnieuw door te rekenen, maar dan tegen een hogere vermogenskostenvoet. Pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen zullen daarop veelal niet anders kunnen dan de heffing deels of in zijn geheel doorbelasten aan de deelnemers.
Dat betekent lagere rendemen ten na aftrek van kosten en daarmee minder pensioenopbouw en een lagere kapitaalsuitkering. Gemeten over een periode van tien, twintig jaar of meer, is dit effect aanzienlijk. Bovendien is de prijs van de crisis al ruimschoots betaald door deze groepen. Denk aan het niet indexeren van pensioenen en de forse daling in de zelfstandig opgebouwde vermogens.
Daarnaast dragen veel burgers door de vermogensrendementsheffing al belasting over hun vermogen af. De FTT komt daar als extra heffing boven op. Deze dubbele belastingheffing bemoeilijkt vermogensvorming voor burgers. Bij de huidige lage rentestanden en de genoemde extra belastingen op effecten, is het voor veel Nederlandse huishoudens een hele uitdaging om zelfs de inflatie de baas te blijven.
Afroming
Zowel de Nederlandse als straks ook de Europese overheid roomt de vermogens van de burger op verschillende manieren af. Er valt natuurlijk zeker iets voor te zeggen om financiële instellingen stevige buffers te laten aanleggen om zo bij te dragen aan het voorkomen van een vertrouwenscrisis. Dit sluit bovendien aan bij de opvatting dat instellingen die hogere risico’s herbergen een hogere premie afdragen. De door de Europese Commissie voorgestelde transactiebelasting is hiervoor echter niet geschikt. Naast de veel gehoorde bezwaren zoals een afnemende liquiditeit, grotere verschillen tussen bied- en laatprijzen, een hogere volatiliteit op de financiële markten en mogelijke verschuiving van de effectenhandel naar buiten de EU, is de kans zeer reëel dat de financiële instellingen de transactietaks veelal doorbelasten aan hun klanten. De burgers krijgen zodoende de rekening gepresenteerd.
Internationale politiek beslist
De uiteindelijke beslissing over de transactiebelasting is in handen van de internationale politiek. Frankrijk en Duitsland zijn binnen de EU de drijvende krachten achter de transactiebelasting. Diverse landen, waaronder Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn momenteel tegen. Opmerkelijk is dat de doorgaans progressieve Zweden fel gekant zijn tegen de invoering van de transactiebelasting. Eind jaren tachtig heeft men daar aan den lijve de negatieve gevolgen voor hun economie ondervonden toen de Zweedse regering een vergelijkbare transactiebelasting
heeft doorgevoerd. De druk op de politieke leiders om te komen met daadkrachtige oplossingen voor de huidige economische malaise in zowel de EU als wereldwijd, neemt echter alleen maar toe en onder druk kan veel vloeibaar worden. Voorstellen kunnen in een stroomversnelling komen, zonder dat alle consequenties daarvan goed worden
overzien. Daarin schuilt gevaar.
Koen Beentjes, CEO BinckBank
Amsterdam, 25 oktober 2011
