De strijd om de Nederlandse betalingsmarkt

1. De wereldwijde opkomst van PayPal

Via dit achtergrondsartikel willen wij u meer context geven over de grote betalingsdienst Paypal. Deze betaalreus is eigenlijk met grote afstand de grote pionier op het gebied van online betalingen. Sinds 2015 heeft aandeel ook een notering op de Amerikaanse technologiebeurs NASDAQ. Wij kennen het bedrijf verder ook van haar flamboyante ‘mede topman’ Elon Musk. Via dit artikel bespreken wij in het korte de historie van het bedrijf en geven we wat meer achtergrond van deze betaalreus.

Paypal kantoor San Jose, Noord-Amerika

PayPal werd in 1998 in de Verenigde Staten opgericht onder de naam Confinity door onder meer Peter Thiel en Max Levchin. Het bedrijf richtte zich aanvankelijk op beveiligingssoftware voor mobiele apparaten, maar verschoof al snel de focus naar digitale betalingen via e-mail. In 2000 fuseerde Confinity met het online bankbedrijf X.com van Elon Musk. In 2001 werd de naam officieel veranderd in PayPal , waarmee de nadruk volledig op online betalingen kwam te liggen.

De echte doorbraak kwam in 2002. Dat jaar ging PayPal naar de beurs, maar werd kort daarna overgenomen door eBay voor ongeveer 1,5 miljard dollar. PayPal was op dat moment al de favoriete betaalmethode onder eBay-gebruikers, omdat het kopers en verkopers in staat stelde veilig geld over te maken zonder direct bankgegevens uit te wisselen. Nederlanders vertrouwen op PayPal al vrijwel vanaf de start want deze betaaldienst ligt stevig in lijn met het traditionele ideal systeem. Een andere boost voor Paypal is het feit dat veel internationale webshops/sites geen ideal aanbieden en dat daarom Paypal vrijwel het enige alternatief is.

In de jaren daarna groeide PayPal uit tot een wereldwijde standaard voor online betalingen. Het bedrijf breidde zijn diensten uit naar tientallen landen, ondersteunde meerdere valuta en investeerde in mobiele technologie. In 2015 werd PayPal afgesplitst van eBay en opnieuw een zelfstandig beursgenoteerd bedrijf op de Nasdaq (symbool: PYPL).

Beurskoers aandeel Paypal

De beurskoers van het aandeel Paypal over haar totale beurshistorie

Vandaag de dag heeft PayPal wereldwijd honderden miljoenen actieve accounts en verwerkt het jaarlijks transacties ter waarde van biljoenen dollars. Het bedrijf biedt naast online betalingen ook peer-to-peer-diensten, mobiele wallets en oplossingen voor webwinkels en grote internationale platforms.

2. De ontwikkeling van PayPal in Europa

Europa werd al vroeg een belangrijke groeimarkt voor PayPal . In het begin van de jaren 2000 nam het aantal Europese e-commerceplatforms sterk toe, wat een gunstige omgeving vormde voor digitale betaaloplossingen. Om officieel binnen de Europese Unie te kunnen opereren, verkreeg PayPal in 2007 een banklicentie in Luxemburg. Sindsdien fungeert Luxemburg als het Europese hoofdkantoor.

De positie van PayPal verschilt echter sterk per Europees land. In landen als Duitsland is PayPal uitgegroeid tot een van de meest gebruikte online betaalmethoden. Duitse consumenten hechten veel waarde aan kopersbescherming en factuurbetalingen, en PayPal wist hier goed op in te spelen.

In andere landen, zoals Frankrijk en Spanje, deelt PayPal de markt met creditcards en lokale betaalmethoden. In Scandinavië en sommige Oost-Europese landen hebben nationale betaalapps en bankgebaseerde systemen eveneens een sterke positie.

Wat Europa kenmerkt, is dus diversiteit. Waar PayPal in sommige markten bijna standaard is bij online aankopen, moet het in andere landen concurreren met zeer sterke lokale systemen die diep verankerd zijn in het nationale betaalsysteem.

3. PayPal in Nederland: groei binnen een unieke markt

De Nederlandse markt wijkt sterk af van veel andere Europese landen. PayPal werd in 2005 actief in Nederland en kreeg in 2006 een Nederlandstalige website. Het aantal Nederlandse gebruikers groeide snel, mede door internationale aankopen via platforms zoals eBay en later andere internationale webshops.

Toch ontwikkelde de markt zich anders dan bijvoorbeeld in Duitsland. In Nederland werd al in 2005 het gezamenlijke banksysteem iDEAL geïntroduceerd door Nederlandse banken. iDEAL maakt directe online betalingen via de eigen bank mogelijk en sloot perfect aan bij het Nederlandse betaalgedrag, waarin vertrouwen in banken en directe rekening-naar-rekeningbetalingen centraal staan.

Daardoor kreeg iDEAL al snel een dominante positie. Rond het midden van de jaren 2010 werd meer dan de helft van alle Nederlandse online aankopen via iDEAL betaald. In latere jaren groeide dat aandeel verder tot ruim twee derde van alle online transacties.

PayPal nam in Nederland een andere rol aan. Het werd vooral populair bij:

• Internationale online aankopen
• Digitale diensten en abonnementen
• Freelancers en kleine ondernemers
• Consumenten die geen creditcard wilden gebruiken

Hoewel een aanzienlijk deel van de Nederlandse consumenten aangeeft PayPal te kennen en te gebruiken, ligt het daadwerkelijke transactieaandeel structureel lager dan dat van iDEAL. Waar iDEAL de standaard is bij binnenlandse webshops, wordt PayPal vaker gebruikt als aanvullende optie — vooral bij grensoverschrijdende aankopen.

4. Historische trend: 2005–2025

Wanneer we kijken naar de ontwikkeling over twintig jaar, zien we drie duidelijke fasen in Nederland:

2005–2010:
PayPal groeit snel in bekendheid, vooral dankzij eBay en internationale handel. Tegelijkertijd groeit iDEAL explosief als nationale standaard.

2010–2020:
iDEAL verstevigt zijn dominante positie in binnenlandse e-commerce. PayPal groeit mee met internationale online handel, maar blijft secundair in binnenlandse transacties.

2020–2025:
De coronapandemie versnelt e-commerce wereldwijd. Zowel iDEAL als PayPal profiteren hiervan. iDEAL blijft dominant in Nederland, terwijl PayPal vooral sterk blijft in internationale en digitale transacties.

5. Conclusie: drie niveaus van succes

Samenvattend kan de positie van PayPal als volgt worden gekarakteriseerd:

• Wereldwijd is PayPal een van de grootste en invloedrijkste online betaalplatforms, met honderden miljoenen gebruikers en een leidende rol in digitale betalingen.

• In Europa is PayPal een belangrijke speler, maar de sterkte verschilt per land door sterke nationale betaaloplossingen.

• In Nederland is PayPal een gevestigde, populaire betaalmethode, maar niet de dominante standaard. Die rol wordt vervuld door iDEAL, dat diep geïntegreerd is in het Nederlandse banksysteem.

PayPal heeft zich dus wereldwijd ontwikkeld tot een pionier en marktleider in digitale betalingen, maar de mate van succes hangt sterk samen met lokale betaalculturen en nationale infrastructuren. Nederland is daarvan een duidelijk voorbeeld: hier is PayPal belangrijk, maar functioneert het vooral naast — en niet in plaats van — het nationale systeem iDEAL.